Miles & More jest największym programem lojalnościowym w Europie, z 15 milionami członków w maju 2008. Oprogramowanie został zainicjowany przez Lufthansę w 1993 roku, teraz obejmuje on 13 europejskich linii lotniczych. Oprogramowanie umożliwia pasażerom gromadzenie mil w toku podróży, które wolno zastępować na nagrody natomiast nabyć górujący stan prawny, dający korzyści w toku podróżowania. Oprogramowanie jest darmowy i ktoś przypadkiem do niego dołączyć.

Relacja programu

  • 1993 - Lufthansa uruchamia program.
  • 1997 - Powstaje federacja Star Alliance do którego wchodzą Air Canada, United Airlines, Lufthansa, Scandinavian Airlines, Thai Airways International.
  • 2000 - Austrian Airlines Group dołącza do programu.
  • 2003 - Polskie Linie Lotnicze LOT dołączają do programu.
  • 2006 - Linie lotnicze Swiss International Air Lines zostają przejęta przez Lufthansę i ich oprogramowanie lojalnościowy Swiss TravelClub zostaje zastąpiony programem Miles & More.
  • 2008 - Linie lotnicze BMI zostają przejęte przez Lufthansę i ich oprogramowanie lojalnościowy Diamond Club zostaje zastąpiony programem Miles & More.

Partnerzy programu

Linie lotnicze-pełni członkowie programu: Lufthansa, Air Dolomiti, Augsburg Airways, Contact Air, Eurowings, Lufthansa CityLine, Lufthansa Włochy, Austrian Airlines Group, LOT Polish Airlines, Swiss International Air Lines, Air One, Adria Airways, Croatia Airlines, LuxAir.

Partnerzy Star Alliance: Air Canada, Air China, Air New Zealand, ANA, Asiana Airlines, BMI, EgyptAir, SAS, Singapore Airlines, South African Airways, Spanair, TAP Portugal, Shanghai Airlines, Thai Airways International, Turkish Airlines, United Airlines, US Airways.

Partnerzy regionalni Star Alliance: Blue1, Adria Airways, Croatia Airlines.

Pozostali partnerzy: Aegean Airlines, Air India, Air Malta, Cimber Air, Chmura pierzasta Airlines, Condor Airlines, Ethiopian Airlines, Jat Airways, Jet Airways, Mexicana, Qatar Airways, TAM.

Jednostka transakcyjna

Jednostka transakcyjna – minimalna wielkość danego towaru, którą jest dozwolone zajmować się handlem (nabyć lub sprzedać) na giełdzie (tzw. kontrakt albo kontrakt standardowy).

Jednostka transakcyjna stanowi wielokrotność jednostki negocjacyjnej. Wymiar konkretnej transakcji giełdowej jest z tej przyczyny równa wielkości jednostki transakcyjnej czy też jej wielokrotności.

Przykładowe jednostki transakcyjne w obrocie miedzią:

  • 25 dźwięk metrycznych (jarmark londyńska)
  • 25 tys. funtów wagowych (targowisko nowojorska)

Bibliografia

  • Urszula Kalina-Prasznic, Leksykon polityki gospodarczej, Wolters Kluwer Kraj nad wisłą - OFICYNA, 2005.

Jednostka negocjacyjna

Jednostka negocjacyjna - liczba towaru, której dotyczą notowania giełdowe.

Wielkość jednostki negocjacyjnej zależy od rodzaju towaru i giełdy, która ją autonomicznie ustala.

Przykładowe jednostki negocjacyjne:

  • 1 tysiąc kilogramów metryczna (rynek londyńska)
  • 1 funt wagowy (jarmark nowojorska).

Źródła

  1. Urszula Kalina-Prasznic: Leksykon polityki gospodarczej, Wolters Kluwer Lechistan - OFICYNA , 2005

Krzemienica (archeologia)

Krzemienica - nauka zawodu archeologiczny; miano zaproponowana przez S. Krukowskiego. Niektóre stanowiska późnopaleolityczne i mezolityczne występują w postaci izolowanych, jednoczasowych skupień materiału krzemiennego. Uprzednio te skupienia zwano “gniazdami”. Jest to cień osadnictwa małej grupy ludzkiej (rodziny), nieraz przypadkiem być traktowana jak manufaktura krzemieniarza, co potwierdzają wykonane składanki odłupanych krzemieni. Nauka zawodu upowszechnił się plus w anglojęzycznej literaturze naukowej (kchemenitsa).

Bibliografia:

Janusz K. Kozłowski, Piotr Kaczanowski: Wielka Bajka Polski t. 1: Najdawniejsze historia ziem polskich, FOGRA OFICYNA WYDAWNICZA, Gród podwawelski 1998.

Jan Fiedorczuk: Organizacja przestrzeni obozowisk późnopaleolitycznego kompleksu mazowszańskiego w dorzeczu Wisły, angaż doktorska Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Gród nad Wisłą 2001.

Złoty polski

Ten paragraf dotyczy historycznej jednostki pieniężnej. Zobacz również: Złocisty - współczesna środek płatniczy Polski.

Złoty lokalny, floren, gulden – obrachunkowa oddział pieniężna równa 30 groszom, w czasach nowożytnych wybijana w charakterze moneta. Powstała zanim połową XV wieku na rzecz oznaczenia 30 groszy (540 denarów), stanowiących równoważność w srebrze na rzecz złotego dukata, nazywanego czerwonym złotym.

Po trafienie najważniejszy rzeczywiście wybity za panowania Zygmunta II Augusta w charakterze tzw. półkopek. Cena 30 groszy miały i lekkie talary Zygmunta III Wazy z lat 1620-1622, srebrne złotówki bito w 1661 i 1663-1666 w charakterze tzw. tymfy. Od czasu reform monetarnych Stanisława Augusta Poniatowskiego złocisty własny był ekwiwalentem 4 groszy srebrnych czy też 30 miedzianych. W czasie insurekcji kościuszkowskiej wydano bilety skarbowe opiewające na 1 złocisty nasz. W 1824 wyemitowano złotowe bilety kasowe, a w czasie powstania listopadowego zupa banknoty. W Królestwie Kongresowym do 1841 emitowano złocisty własny i jego wielokrotność w srebrze (2, 5, 10 złp.) i złocie (25, 50 złp.). Od 1832 wyznaczono koszt 1 złp. na 15 kopiejek. W Galicji złp. jak placówka obrachunkowa był z drugiej ręki do 1846 (4 złp. stanowiły 1 gulden, inaczej tzw. złocisty reński).

Bibliografia

  • W. Terlecki The Origin of the Polish Złocisty and its History, w: Zasób wiedzy Numizmatyczne 1961.

Efekt Slashdota

Efekt Slashdota – nauka zawodu determinujący znaczne spowolnienie działania bądź całkowite zablokowanie jakiegoś serwisu internetowego podyktowane nagłym wzrostem liczby odwiedzających ów komplet naczyń stołowych, bowiem pojawiające się w tamtym miejscu informacje zostały zacytowane ewentualnie podlinkowane w jakimś innym, dużym i popularnym serwisie internetowym. Mniejsze serwisy internetowe są często uruchamiane na komputerach i łączach nie przygotowanych do obsługi wielkiej liczby odwiedzających - szybki rozwój popularności powoduje spory postęp ruchu sieciowego skierowanego do takiego serwisu, co pociąga za sobą znaczne wydłużenie czasu odpowiedzi i często zupełne zablokowanie.

Nazwa pochodzi serwisu Slashdot, kto jest na tak duża liczba słynny, iż rozlokowanie w poprzednio notki odwołującej się do jakiegoś mniejszego serwisu często powodowało jego zablokowanie w opisany wyżej rozwiązanie. Skutek Slashdota bywa zwany w Polsce “efektem wykopu”, co jest odpowiednikiem angielskiego Digg effect (ang. “wynik Digg-a”), od nazw popularnych serwisów służących ocenianiu i promowaniu informacji umieszczonej na stronach WWW przez czytelników.

Duże serwisy internetowe są najczęściej przygotowane na przyjęcie znacznej liczby odwiedzających i związanego z tym ruchu internetowego. Mniejsze serwisy mogą ustąpić zablokowaniu z wielu przyczyn: publikowanie dużych plików (np. filmów czy też innych multimediów), odnośnik o za niskiej przepustowości, niewydajne program zastosowane do publikacji poszukiwanych treści czy też nadmiar limitu przesyłanych danych przydzielonego przez dostawcę usług internetowych. Spory podniecenie internetowy wygenerowany przez komputery wielkiej liczby czytelników powoduje pokłosie odmowy działania usługi (ang. Denial of Service), równie do umyślnego, rozproszonego ataku sieciowego.

Jedną z form pomocy oblężonym serwisom jest generowanie kopii ich zawartości na tzw. mirrorach. W tym celu powstały specjalistyczne serwisy, takie kiedy MirrorDot i Network Mirror.

Ostrza trzoneczkowate


Trzoneczkowate grot ahrensburskie

Ostrza trzoneczkowate - (ang. tanged points) przybory krzemienne wykonane z wióra ewentualnie rzadziej odłupka. Grot posiada uformowany retuszem uchwyt, mniej czy też w wyższym stopniu niezakłócony. Specyficzną odmianą jest liściak - rączka jest chwiejnie wyizolowany. W okresie Dryas III (11-10 tys. lat temu) służyły w charakterze grociki strzał. Od nich wziął nazwę całość kultur ostrzy trzoneczkowatych, a każda obszar kulturowy w tym kompleksie posiadała swój swoisty kategoria grocika.

Bibliografia

  • Bolesław Ginter, Janusz K. Kozłowski, Technika obróbki i typologia wyrobów kamiennych paleolitu, mezolitu i neolitu (wyd. III), PWN, Gród nad Wisłą 1990.
  • Piotr Kaczanowski, Janusz K. Kozłowski, Wielka relacja Polski, t. 1 Najdawniejsze historia ziem polskich, FOGRA OFICYNA WYDAWNICZA, Gród podwawelski 1998.
  • Janusz K. Kozłowski , Encyklopedia historyczna świata, t. I Prehistoria, Przedstawicielstwo Publicystyczno-Wydawnicza Opres, Gród podwawelski 1999.

Godność człowieka


Alegoria godności z dzieła Cesarego Ripy Iconologia.
świniarz dźwigająca cenną i ozdobną, jakkolwiek ciężką skrzynię.
Miano rodowe związana z kierowaniem sprawami publicznymi jest ciężarem, kto człowiek dźwiga.

Spis treści

//

Miano rodowe człowieka w charakterze wyobrażenie filozoficzne

Godność człowieka (dignitas hominis) wypada do podstawowych zagadnień antropologii filozoficznej, a podejście rozumienia tego pojęcia wywiera spory działanie na rozstrzygnięcia szczegółowych problemów etycznych. Powstało acz w dziejach filozofii mnogość definicji godności - na pierwszy rzut oka wolno ją zdobyć poklask jak taką wewnętrzną właściwość osoby ludzkiej, która zawiera się w rozwiązanie niezbędny w jej strukturze bytowej i przez którą podmiot ludzka istnieje w charakterze postanowienie, nie jak lek działania.

Pierwsze koncepcje godności, ukształtowane w starożytnej Grecji, wyrażały ją we wzorcu etycznym arystokraty i wojownika. W dziełach Homera, Pindara azali Teognisa o tym, jaki jest zdolny i dostojny, a jaki zły i podły, decyduje urodzenie. Najlepsi, przedstawiciele arystokracji, cieszą się szczególnymi przywilejami wynikającymi z ich godności, takimi podczas gdy mnogość, renoma itp. Nazwisko jest w takim razie precyzyjnie związaną z przywilejami stanowymi miarą osobistej dzielności konkretnej jednostki, miarą doskonałości człowieka, rozumianą w charakterze spełnianie wzorca osobowego arystokraty i wojownika.

Według Arystotelesa nazwisko to czystość ujmowana jak złoty panaceum między wadami zarozumialstwa i służalczości. Zgodnie z filozofią chrześcijańską nazwa rodowa człowieka wynika z tego, iż jest on stworzony “na wyobrażenie i konwergencja Boga”. W świetle humanizmu chrześcijańskiego nazwa rodowa jest własnością powszechną, nieredukowalną, niezbywalną i nadprzyrodzoną. Iks człowiek w charakterze imago Dei uczestniczy w absolutnym Dobru, jest racjonalny i wakujący, powołany do stałego doskonalenia się. Podług św. Tomasza z Akwinu ideał człowieka wynikająca z jego godności określa jego droga istnienia i konotacja rozwoju. Rozwiązanie istnienia osób jest “najgodniejszy” ze wszystkich bytów stworzonych, w charakterze iż podmiot obdarzona jest wolnością wyboru. O tym, iż o godności i wielkości człowieka świadczy jego autonomia, mówił również humanizm renesansowy, głównie Pico della Mirandola.

Immanuel Plisa, definiując nazwa rodowa, stwierdził, iż człowiek nie przypadkiem być przenigdy środkiem do jakiegoś celu, wszak każdorazowo musi być celem samym w sobie. Podług Skinnera, twórcy behawioryzmu, miano rodowe to możliwość uniknięcia nieprzyjemnych bodźców. Wszelkie kierunki naturalistyczne w rozumieniu godności człowieka przeciwstawiały się koncepcji chrześcijańskiej, podług której nazwisko ludzka ma źródła nadprzyrodzone - widziały nazwa rodowa człowieka w charakterze własność nabytą. David Hume (O dostojeństwie i mierności natury) ujmuje miano rodowe w charakterze jedną ze sprawności natury ludzkiej, inaczej w charakterze jedną z cnót. Nazwisko osobista jest ważnym pojęciem oraz w filozofii Nietzschego, Kierkegaarda i Marksa. Koncepcje tych filozofów łączy to, iż ujmują one miano rodowe jak uwaga ekspresji człowieka, kształtowane w wyniku jakiejś formy wyzwolenia - wyzwolenia moralnego i wolitywnego (Nietzsche), społeczno-ekonomicznego (Marks) azaliż podobnie egzystencjalnego (Kierkegaard).

W sensie prawnym

W polskiej Konstytucji

Polska Ustawa zasadnicza obecnie w swojej preambule stwierdza obecność przyrodzonej godności człowieka. Art. 30 Konstytucji charakteryzuje ją jak przyrodzone, niezbywalne i nienaruszalne źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Jest jedyną konstytucyjną wartością, która nie przypadkiem być wąska i jedną z klauzul generalnych stanowiących podstawę interpretacyjną całego systemu prawa.

Trybunał Ustrojowy i czereda konstytucjonalistów stoi na stanowisku, iż metaklauzula godności człowieka jest pierwotna pod aktu prawnego, jaki o niej prosto z mostu stanowi, w związku z tym nie przypadkiem stać się derogowana (usunięta) z systemu prawa.

W polskim Kodeksie Cywilnym i Kodeksie karnym

Godność jest dobrem osobistym chronionym przez system prawny. Wspólnie z dobrym imieniem składa się na zdefiniowane w art. 23 Kodeksu cywilnego wyobrażenie czci. Z punktu widzenia kodeksu karnego pogwałcenie czyjejś godności jest przestępstwem znieważenia.

W niespełna Unii Europejskiej

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej uznaje bytowanie godności ludzkiej i stanowi, iż musi być białogłowa szanowana i chroniona. W rozdziale I zatytułowanym Godność Repertuar wymienia prawo do życia, prawo do integralności cielesnej natomiast zakazuje tortur i nieludzkiego czy też poniżającego traktowania ewentualnie karania, tudzież niewolnictwa i pracy przymusowej.

W nie całkiem międzynarodowym

Powszechna Publiczna wypowiedź Praw Człowieka, proklamowana przez Kongregacja Ogólne Narodów Zjednoczonych w Rezolucji 217 A (III) z 10 grudnia 1948 r., stwierdza w preambule, że “uważanie przyrodzonej godności a równych i niezbywalnych praw wszystkich członków wspólnoty ludzkiej jest podstawą wolności, sprawiedliwości i pokoju świata”, natomiast w artykule 1, iż “wszyscy siła robocza rodzą się równi poniżej względem swej godności i swych praw. Są oni obdarzeni rozumem i sumieniem i powinni zachowywać się przy innych w duchu braterstwa.”

Zobacz też

Pióro przedmiotu

  • Magdalena Środa, Idea godności w kulturze i etyce, Oficyna Borgis, Stolica Polski 1993.
  • F.J. Mazurek, Godność osoby ludzkiej podstawą praw człowieka, Lublin 2001.

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o godności

Granica polsko-niemiecka

żywopłot międzypaństwowa

Państwa graniczące
 Polska
 Niemcy

Okres istnienia
od 3 października 1990

Rozciągłość
467 km

Ilość przejść granicznych
brak

Od 3 października 1990 roku, jak to nastąpiło federacja Szwab, jednym z siedmiu państw graniczących z Polską jest również Rzeczpospolita Federalna Szkop. Poprzednio tą datą Kraj nad wisłą graniczyła z Niemiecką Republiką Demokratyczną, a ogrodzenie miała równy tok. żywopłot pośrodku Polską a Niemcami nazywana jest często granicą na Odrze i Nysie.

Granica została ukształtowana po II wojnie światowej w wyniku decyzji alianckich na konferencjach jałtańskiej i poczdamskiej. Stanowi zachodnią kresy Własny i wschodnią Niemiec.

Spis treści

//

Kurs granicy


Początek granicy - trójstyk granic Nasz, Pepik i Niemiec

W południowym swoim odcinku bariera zaczyna się u trójstyku - zbiegu granic trzech państw (Lokalny, Helmut i Pepiczek) na godzina dwunasta od Porajowa, potem przebiega blisko Nysy Łużyckiej pozostawiając po polskiej stronie tzw. “sakwa żytawski” (nazwany podobnie “turoszowskim”) i dzieląc nieco nadrzecznych miejscowości, takie podczas gdy: Żytawa/Porajów-Sieniawka, Görlitz/Zgorzelec, Bad Muskau/Łęknica i Guben/Gubin. Kilkanaście kilometrów na północ od Gubina Nysa Łużycka wpada do Odry i od tego miejsca żywopłot biegnie w dół jej nurtem przez następne ok. 200 km - do okolic miasta Gryfino (od Widuchowej, dokąd Odra rozdziela się i tworzy rozlewiska - bariera biegnie Odrą Zachodnią). Na odcinku odrzańskim ogrodzenie dzieli na część niemiecką i polską miasta Frankfurt ponad Odrą/Słubice.


Granica powyżej rzeką Nysą, brzeżek po stronie niemieckiej

Od Gryfina bariera na Odrze i Nysie omija Szczecin od zachodu opuszczając rzekę Odrę i biegnąc później na północ zachodnią częścią dolin nadodrzańskich w okolicach polskich miejscowości Rosówek, Kołbaskowo, Barnisław, Bobolin, Lubieszyn, Buk, Kał, Myślibórz Silny aż do leżącego ponad Zalewem Szczecińskim Nowego Warpna, tak aby od tego czasu przeciąć część wyspy Uznam na zachód od Świny pozostawiając po stronie polskiej gród Świnoujście. W tym miejscu polsko-niemiecka żywopłot lądowa kończy się w Bałtyku.

Kształtowanie się granicy

Wielka trójka arbitralnie ustanawiając w Jałcie powojenny rozbiór Europy (w Poczdamie nastąpiły przed chwilą pewne korekty i uzupełnienia postanowień jałtańskich) przychyliła się do żądań Stalina utrzymania przez ZSRR jego zdobyczy terytorialnych powziętych kosztem Własny w wyniku ataku z 17 września 1939 doprecyzowanych 28 września 1939 w porozumieniu z Niemcami zwanym drugim paktem Ribbentrop-Mołotow. W ich wyniku zagarnięta w 1939 Zachodnia Ukraina ze Lwowem i Stanisławowem, Zachodnia Białoruś z Brześciem powyżej Bugiem, Baranowiczami i Grodnem tudzież Wileńszczyzna pozostała w rękach ZSRR, a granicę pośrodku Polską a ZSRR ustanowiono na zaproponowanej ćwierć wieku wprzódy linii demarkacyjnej rozdziału wojsk sowieckich i polskich w 1920 zwanej linią Curzona. W charakterze odmiana “rekompensaty” zdecydowano nadać Polsce terytoria leżące nim II wojną światową w granicach Szkop, tzn. część Prus Wschodnich - Warmię i Mazury (Olsztyn i Elbląg) zaś Pomorze – ze Szczecinem i Gdańskiem na północy, ziemię lubuską tudzież Śląsk – Górny i Spodni z Gliwicami, Opolem i Wrocławiem. Koncept właśnie ustanowionej granicy opierała się m.in. na dążeniu do maksymalnego skrócenia linii granicznej polsko-niemieckiej. Operand ów był często później przedstawiany na porównanie do przebiegu granic Nasz sprzed 1939 roku, jak Rfn “obejmowały” Polskę z faktycznie trzech stron i zdolne były poprzedzić wstępem swe wojska we wrześniu 1939 ze wszystkich tych kierunków. Kurs nowej granicy nie był do końca precyzyjnie prawnie nabyty, wyjątkowo na odcinku północnym: Szczecin jak agregat (bez podziału między Rajch a Polskę) został przyznany Polsce wówczas po konferencji poczdamskiej, odpad lądu na wyspie Uznam z ujęciem wody pitnej na rzecz Świnoujścia Lechistan uzyskała od NRD latem 1951, a ostatnie pertraktacje graniczne w obrębie Frankfurtu powyżej Odrą dokonane zostały we wrześniu 1951.


Przesunięcie granic Nasz w wyniku II wojny światowej; ogrodzenie na Odrze i Nysie zaznaczona na zielono

Decyzja wielkiej trójki skutkowała oraz tym, iż Polacy zamieszkali na Kresach Wschodnich musieli – chcąc żyć w państwie polskim – pozostawić swoje ziemie i przekazać się jak jeden mąż ze wszystkim, co im się udało odebrać ze sobą, na zachód. Równocześnie zamieszkali na terytoriach przyznanych Polsce społeczność niemieccy zmuszeni zostali do wyprowadzki na zachód, nie mówiąc o granicę na Odrze i Nysie; sprawa sądowa ów odbywał się często bez zachowania dostatecznych standardów i w niemieckiej nomenklaturze znany jako jest Vertreibung (”wypędzeniem”).

Jednocześnie z operacją przemieszczania Niemców w fajansiarz Szkop i Polaków z Kresów do nowych województw zachodnich i północnych (nazywanych w polskiej powojennej propagandzie “Ziemiami Odzyskanymi”) przeprowadzane były operacje przymusowego rozpraszania na Ziemiach Zachodnich mieszkającej w Bieszczadach i wschodniej Małopolsce ludności ukraińskiej i łemkowskiej w ramach Akcji “Wisła”.

Pierwszym formalnym potwierdzeniem międzypaństwowym ustalającym bieg granicy na Odrze i Nysie był oprawa zgorzelecki z 6 lipca 1950 mieszczący się między PRL i NRD. Dalsze zabiegi o poważanie międzynarodowe tej granicy napotykały na liczne opory zarówno w samych Niemczech, których straty terytorialne w wyniku wywołanej i przegranej II wojny światowej były - przy zaistnienia tej granicy - znaczne, kiedy i w niektórych innych krajach zachodnich, które w okresie zimnej wojny stosowały różne taktyczne zagrania używając jak karty przetargowej m.in. sprawę uznania granicy na Odrze i Nysie. Zupełnie do ratyfikacji układu granicznego pośrodku Polską a Niemcami doszło wówczas rzędu pół wieku po zakończeniu wojny, dubel lata po upadku muru berlińskiego i dwanaście miesięcy po zjednoczeniu Fryc, w toku posiedzenia Bundestagu 16 grudnia 1991. Wola niemieckiego parlamentu uprawomocniła się i weszła w byt miech później - 16 stycznia 1992.

Bariera pośrodku Polską a NRD

Granica międzypaństwowa

Państwa graniczące
 Polska
 NRD

Okres istnienia
1949-1990

Długość
456 km

Granica Nasz i Niemieckiej Republiki Demokratycznej istniała od 1949 roku do zjednoczenia Niemiaszek, tj. do 3 października 1990 roku.

Korekty granicy

1945

Granica z NRD ustanowiona na konferencji poczdamskiej miała w wielu miejscach nielogiczny kurs. Tedy coraz w 1945 dokonano szeregu korekt.

Pierwotnie miejscowości Rieth i Altwarp miały być polskie. Miniony na przedmiot okolica niemieckiej w zamian za Kupa i Buk. Polsce przyznano i w całości miejscowości Bobolin, Barnisław, Rosówek, Pargowo tudzież drogę Stobno – Kołbaskowo.

1949

Cztery lata później dokonano regulacji granicy na wysokości skrzyżowania i wartościowy Linki – Neu Lienken – Buk.


Mapa okolic Jeziora Nowowarpieńskiego z zaznaczonymi Rieth i Altwarp

1951

Po zatwierdzeniu granicy w 1945 roku gród Świnoujście straciło dojazd do wody pitnej, wobec tego przez szóstka lat sprowadzano wodę spoza granicy. Sytuację zmieniła wówczas redakcja granicy na wyspie Uznam w czerwcu 1951 roku, gdy to włączono do Lokalny powierzchnia o powierzchni naokoło 76,5 ha razem ze stacją uzdatniania wody, tworząc wysunięty w przestrzeń język niemiecki swoisty cypel. W zamian Niemcom przyznano analogiczny powierzchnia w okolicach Gryfina.

1989

W dniu 21 maja 1989 roku, po trwającym kwartet lata konflikcie, dokonano rozgraniczenia wód terytorialnych pośrodku Polską a NRD.

żywopłot polsko-niemiecka w okresie międzywojennym

Granica międzypaństwowa

Państwa graniczące
 Polska
 Niemcy

Okres istnienia
1919-1939

Długość
1912 km

Ta agenda jest zalążkiem. Chyba że możesz, rozbuduj ją.

Przypisy

  1. ↑ Ciasny Rocznik Typowy Lokalny 2007
  2. ↑ na mocy układu z Schengen, 21 grudnia 2007 wszystkie dotychczasowe przejścia graniczne pośrodku Polską a Niemcami (27 drogowych, 8 kolejowych a 5 Rzecznych) zostały zlikwidowane
  3. ↑ tok linii granicznej pośrodku Polską a Niemcami na wodach Bałtyku prawnie nabyty został wówczas 22 maja 1989 w drodze osobnej “Umowy między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Niemiecką Republiką Demokratyczną w sprawie rozgraniczenia obszarów morskich w Zatoce Pomorskiej”
  4. ↑ powinno się tu nalepić etykietę, iż nauka zawodu ów określa w piśmiennictwie niemieckim wszystkie trzy rodzaje przemieszczeń ludności niemieckiej z tych terytoriów, tzn. ewakuację (np. przymusową ewakuację “Festung Breslau” – zarządzoną 19 stycznia 1945 przez gauleitera Śląska Karla Hankego), ucieczkę ludności niemieckiej nim nacierającymi wojskami natomiast wysiedlenia po zakończeniu wojny
  5. ↑ napis “Traktatu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Szkop o potwierdzeniu istniejącej między nimi granicy”
  6. ↑ 6,0 6,1 w latach 1945-1949 tereny późniejszej Niemieckiej Republiki Demokratycznej były radziecką strefą okupacyjną terenów byłej III Rzeszy; państwo NRD utworzono 7 października 1949
  7. Granice i przestrzeń Polski
  8. ↑ zobacz
  9. Terytorium II Rzeczpospolitej

p • d • e
Granice Polski

 
z Rosją

z Niemcami

z Litwą

z Białorusią

z Ukrainą

z Czechami
ze Słowacją

Historyczne: z Łotwą (1919-1939) • z Rumunią (1918-1939) • z Węgrami (1939) • z Czechosłowacją (1918-1939, 1945-1992) • ze Związkiem Radzieckim (1921-1939, 1945-1991)

 

Powiaty w Polsce 1919-1939

Powiaty w Polsce 1919-1939 – tabele będące graficzną prezentacją okresów istnienia i przynależności wojewódzkiej wszystkich powiatów II Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919-1939.

Spis treści

//

Legenda

  • Powiaty podzielono na dwójka grupy (tabele) – powiaty ziemskie i miejskie.
  • Każda orszak reprezentuje jeden dwanaście miesięcy funkcjonowania powiatu (podany w nagłówku).
  • Dla ułatwienia orientacji, szereg lat funkcjonowania jednostek przytoczono niedaleko każdym powiecie. W przypadku, podczas gdy powiat istniał również w 1945 roku, seria jego istnienia większy próg tabeli oznaczono strzałką (→) – więcej w artykule Powiaty w Polsce od 1945.
  • W przypadku, gdy powiat istniał w tej chwili w 1919, 1920, 1921 ewentualnie 1922 roku, nie musi mieć znaczenie to, iż powiat powołano w 1919, 1920, 1921 czy też 1922 roku; po cios najwyższy znalazł się on lecz wobec prawodawstwem niepodległej Rzeczypospolitej Polskiej, a nie w państwie zaborczym, w którym posiadał inny stan prawny ustawodawczy. Podobna stan ma obszar w przypadku powiatu frysztackiego, w latach 1920-1938 należącego do Czechosłowacji.
  • Dla uproszczenia, zabarwiono całą kolumnę chociażby w owym czasie, jak powiat powołano albo zniesiono w środku danego roku.
  • Kiedy w środku roku nastąpiła zmiana przynależności wojewódzkiej, zabarwiona sznur odnosi się wiecznie do roku nowej przynależności administracyjnej.
  • Przynależność wojewódzką poszczególnych powiatów pomagają odczytać kolory użyte w tabelach (przedstawione poniżej).

Kolor
Województwo

Kolor
Województwo

Kolor
Województwo

białostockie

kieleckie

krakowskie

lubelskie

lwowskie

łódzkie

nowogródzkie

poleskie

pomorskie

poznańskie

stanisławowskie

śląskie

tarnopolskie

warszawskie

wileńskie (Grunt Wileńska)

wołyńskie

Warszawa

  • Powiaty uszeregowane są wedle nazw obowiązujących w okresie ich istnienia. Nazwy powiatów utworzone po ewentualnych formalnych zmianach nazw powiatów, którym często wtórowały zmiany siedzib (od których nowe nazwy były wywodzone) w znacznym stopniu się różnią od pierwotnych. W celu sprawniejszej nawigacji po artykule potraktowano je jak osobne hasła, a seria legislacyjny powiatów zanim ewentualnie po zmianie nazwy zaznaczono odsyłaczem (→ albo ← zależnie od sytuacji chronologicznej).
  • Fragmenty powiatów bez siedziby w obrębie Rzeczypospolitej Polskiej oznaczono symbolem (►) a przytoczono nazwę powiatu docelowego (odstępstwo: powiat wieleński – jego sadyba została przedzielona granicą państwową, a samą jednostkę wcielono do powiatu czarnkowskiego).
  • Znak # oznacza jednokrotną zmianę przynależności wojewódzkiej. Oznaczenia te przytoczono zarówno niedaleko nazwie powiatu (w wersji skupionej) podczas gdy i w prezentacji graficznej (w wersji rozbieżnej, kawa na ławę poprzednio bądź po każdej zmianie przynależności).
  • W kolumnie drugiej skrótami państw, których fragmenty weszły w zestaw II Rzeczypospolitej, oznaczono inherencja państwową powiatu (obszaru powiatu) poprzednio I wojną światową (A – Austro-Węgry, N – Rfn, R – Rosja).
  • Druga od prawej, pusta sznur oznacza trwanie okupacji hitlerowskiej i radzieckiej Krajowy w latach 1939-1945.

Powiaty ziemskie 1919-1939

Znak # oznacza jednokrotną zmianę przynależności wojewódzkiej

Powiat

19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

1945

augustowski
R
1919-39

baranowicki
R

1921-39

bardiowski
A

będziński
R
1919-39

bialski (Biała Krakowska)
A

1920-39

bialski (Biała Podlaska)
R
1919-39

białostocki
R
1919-39

białowieski
R

21-22

bielski (Bielsk Podlaski)
R
1919-39

bielski (Bielsko)
A

1920-39

biłgorajski
R
1919-39

błoński
R
1919-39

bocheński
A

1920-39

bohorodczański
A

1920-32

borszczowski
A

1920-39

bóbrecki
A

1920-39

brasławski
R

1922-39

brodnicki
N

1920-39

brodzki
A

1920-39

brzeski (Brzesko)
A

1920-39

brzeski (Brześć powyżej Bugiem)
R

1921-39

brzeziński
R
1919-39

brzeżański
A

1920-39

brzozowski
A

1920-39

buczacki
A

1920-39

bydgoski #
N

1920-38 #
38-39

bytomski
N

→ 1922; ► świętochłowicki

chełmiński
N

1920-39

chełmski
R
1919-39

chodzieski
N

1920-39

chojnicki
N

1920-39

chrzanowski
A

1920-39

ciechanowski
R
1919-39

cieszanowski
A

1920-22
→ lubaczowski

cieszyński
A

1920-39

czadecki (część płn.)
A

czarnkowski
N

1920-39

czeskocieszyński
A

częstochowski
R
1919-39

człuchowski
N

→ 1920; ► chojnicki

czortkowski
A

1920-39

dąbrowski
A

1920-39

dębicki
A
ropczycki ←
1937-39

dobromilski
A

1920-39

doliński
A

1920-39

drohiczyński
R

1921-39

drohobycki
A

1920-39

dubieński
R

1921-39

duniłowicki #
R
21-
22
# 1922-25
→ postawski

działdowski #
N

1920-38 #
38-39

dziśnieński #
R
21-
22
# 1922-39

frydecki (część wsch.)
A

frysztacki
A

38-39

garwoliński #
R
1919-39 #
39

gliwicki
N

→ 1922; ► rudzki / ► tarnogórski

gniewski
N

1920-32

gnieźnieński
N

1920-39

gorlicki
A

1920-39

gostyniński
R
1919-39

gostyński
N

1920-39

górowski
N

→ 1920; ► leszczyński / ► rawicki

grodzieński
R

1921-39

grodziski
N

1920-32

gródecki
A

1920-39

grójecki
R
1919-39

grudziądzki
N

1920-39

grybowski
A

1920-32

horochowski
R

1921-39

horodeński
A

1920-39

hrubieszowski
R
1919-39

husiatyński
A

1920-25
→ kopyczyniecki

iłżecki
R
1919-39

inowrocławski #
N

1920-38 #
38-39

iwacewicki
R
kosowski (Kosów Poleski) ←
1935-39

janowski
R
1919-39

jarociński
N

1920-39

jarosławski
A

1920-39

jasielski
A

1920-39

jaworowski
A

1920-39

jędrzejowski
R
1919-39

kaliski #
R
1919-38 #
38-39

kałuski
A

1920-39

kamionecki
A

1920-39

kartuski
N

1920-39

katowicki
N

1922-39

kępiński
N

1920-39

kielecki
R
1919-39

kieżmarski
A

kobryński
R

1921-39

kolbuszowski
A

1920-39

kolneński
R
1919-32

kolski #
R
1919-38 #
38-39

kołomyjski
A

1920-39

konecki #
R
1919-39 #
39

koniński #
R
1919-38 #
38-39

konstantynowski
R
1919-32

kopyczyniecki
A
husiatyński ←
1925-39

kosowski (Kosów Huc.)
A

1920-39

kosowski (Kosów Pol.)
R

1921-35
→ iwacewicki

kostopolski
R

1925-39

koszyrski
R

1921-39

kościański
N

1920-39

kościerski
N

1920-39

kowelski
R

1921-39

kozienicki
R
1919-39

koźmiński
N

1920-32

krakowski
A

1920-39

krasnostawski
R
1919-39

krośnieński
A

1920-39

krotoszyński
N

1920-39

krzemieniecki
R

1921-39

kwidzyński
N

→ 1920; ► gniewski

kutnowski #
R
1919-39 #
39

leski (do 1931 liski)
A

1920-39

leszczyński
N

1920-39

lidzki
R

1921-39

limanowski
A

1920-39

lipnowski #
R
1919-38 #
38-39

lubaczowski
A
cieszanowski ←
1923-39

lubartowski
R
1919-39

lubawski
N

1920-39

lubelski
R
1919-39

lubliniecki
N

1922-39

lubomelski
R

1921-39

lwowski
A

1920-39

łańcucki
A

1920-39

łaski
R
1919-39

łęczycki
R
1919-39

łomżyński #
R
1919-39 #
39

łowicki #
R
1919-39 #
39

łódzki
R
1919-39

łucki
R

1921-39

łukowski
R
1919-39

łuniniecki
R

1921-39

makowski (Maków Maz.)
R
1919-39

makowski (Maków Podh.)
A

1924-32

miechowski
R
1919-39

mielecki
A

1920-39

międzychodzki
N

1920-39

międzyrzecki
N

→ 1920; ► międzychodzki / ► nowotomyski

miński
R
1919-39

mławski
R
1919-39

mogileński
N

1920-39

mołodeczański
R

1927-39

morski
N

1927-39

mościski
A

1920-39

myślenicki
A

1920-39

nadwórniański
A

1920-39

namiestowski
A

→ 1924; ► spisko-orawski

namysłowski
N

→ 1920; ► kępiński

nidzicki
N

→ 1920; ► działdowski

nieszawski #
R
1919-38 #
38-39

nieświeski
R

1921-39

niżański
A

1920-39

nowogródzki
R

1921-39

nowosądecki
A

1920-39

nowotarski
A

1920-39

nowotomyski
N

1920-39

obornicki
N

1920-39

odolanowski
N

1920-32

olkuski
R
1919-39

opatowski
R
1919-39

opoczyński #
R
1919-39 #
39

ostrogski
R

1921-24
→ zdołbunowski

ostrołęcki #
R
1919-39 #
39

ostrowski (Wysepka Maz.) #
R
1919-39 #
39

ostrowski (Wysepka Wlkp.)
N

1920-39

ostródzki
N

→ 1920; ► lubawski

ostrzeszowski
N

1920-32

oszmiański
R

1922-39

oświęcimski
A

1920-32

peczeniżyński
A

1920-29

pilźnieński
A

1920-32

pińczowski
R
1919-39

piński
R

1921-39

piotrkowski
R
1919-39

pleszewski
N

1920-32

płocki
R
1919-39

płoński
R
1919-39

podgórski
A

1920-23

podhajecki
A

1920-39

postawski
R
duniłowicki ←
1926-39

poznański
N

1925-39

poznański wschodni
N

1920-24

poznański zachodni
N

1920-24

prużański
R

1921-39

przasnyski
R
1919-39

przemyski
A

1920-39

przemyślański
A

1920-39

przeworski
A

1920-39

pszczyński
N

1922-39

pucki
N

1920-27

puławski
R
1919-39

pułtuski
R
1919-39

raciborski
N

→ 1922; ► rybnicki

radomski
R
1919-39

radomszczański
R
1919-39

radziechowski
A

1920-39

radzymiński
R
1919-39

radzyński
R
1919-39

rawicki
N

1920-39

rawski (Rawa Maz.) #
R
1919-39 #
39

rawski (Rawa Ruska)
A

1920-39

rohatyński
A

1920-39

ropczycki
A

1920-37

rówieński
R

1921-39

rudecki
A

1920-39

rudzki
N

1922-24

rybnicki
N

1922-39

rypiński #
R
1919-38 #
38-39

rzeszowski
A

1920-39

samborski
A

1920-39

sandomierski
R
1919-39

sanocki
A

1920-39

sarneński #
R

1921-30 #
1930-39

sejneński
R
1919-25

sępoleński
N

1920-39

siedlecki
R
1919-39

sieradzki
R
1919-39

sierpecki
R
1919-39

skałacki
A

1920-39

skierniewicki #
R
1919-39 #
39

skolski
A

1920-32

słonimski
R

1921-39

słupecki
N
1919-32

sniński
A

sochaczewski
R
1919-39

sokalski
A

1920-39

sokołowski #
R
1919-39 #
39

sokólski
R
1919-39

spisko-orawski
A

1920-25

stanisławowski
A

1920-39

starogardzki
N

1920-39

starolubowelski
A

starosamborski
A

1920-32

starowiejski
A

→ 1920; ► spisko-orawski

stoliński
R

1923-39

stołpecki
R

1921-39

stopnicki
R
1919-39

stryjski
A

1920-39

strzelneński
N

1920-32

strzyżowski
A

1920-32

suwalski
R
1919-39

sycowski
N

→ 1920; ► kępiński / ► odolanowski / ► ostrzeszowski

szamotulski
N

1920-39

szczuczyński (Grajewo)
R
1919-39

szczuczyński (Szczuczyn)
R

1929-39

szubiński #
N

1920-38 #
38-39

śmigielski
N

1920-32

śniatyński
A

1920-39

średzki
N

1920-39

śremski
N

1920-39

świecki
N

1920-39

święciański
R

1922-39

świętochłowicki
N

1922-39

tarnobrzeski
A

1920-39

tarnogórski
N

1922-39

tarnopolski
A

1920-39

tarnowski
A

1920-39

tczewski
N

1920-39

tłumacki
A

1920-39

tomaszowski
R
1919-39

toruński
N

1920-39

trembowelski
A

1920-39

trzciański
A

→ 1920; ► spisko-orawski

tucholski
N

1920-39

turczański #
A

1920-31 #
1931-39

turecki #
R
1919-38 #
38-39

wadowicki
A

1920-39

warszawski
R
1919-39

wąbrzeski
N

1920-39

wągrowiecki
N

1920-39

wejherowski
N

1920-28

węgrowski #
R
1919-39 #
39

wieleński
N

→ 1920; ► czarnkowski

wielicki
A

1920-32

wieluński
R
1919-39

wilejski #
R
21-
22
# 1922-39

wileńsko-trocki
R

1922-39

witkowski
N

1920-27

włocławski #
R
1919-38 #
38-39

włodawski
R
1919-39

włodzimierski
R

1921-39

włoszczowski
R
1919-39

wolsztyński
N

1920-39

wołkowyski
R

1921-39

wołożyński
R

1921-39

wrzesiński
N

1920-39

wschowski
N

→ 1920; ► leszczyński

wyrzyski #
N

1920-38 #
38-39

wysokomazowiecki
R
1919-39

zabrski
N

→ 1922; ► rudzki

zaleszczycki
A

1920-39

zamojski
R
1919-39

zawierciański
R

1927-39

zbaraski
A

1920-39

zborowski
A

1920-39

zdołbunowski
R
ostrogski ←
1925-39

złoczowski
A

1920-39

złotowski
N

→ 1920; ► sępoleński

żniński
N

1920-39

żółkiewski
A

1920-39

żydaczowski
A

1920-39

żywiecki
A

1920-39

Powiaty miejskie 1920-1939

Znak # oznacza jednokrotną zmianę przynależności wojewódzkiej

Powiat

20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

1945

Białystok
R

1928-39

Bielsko
A
1920-39

Bydgoszcz
N
1920-38 #
38-39

Bytom
N

→ 1922; ► świętochłowicki

Chorzów
N
Królewska Huta ←
1934-39

Częstochowa
R

1928-39

Gdynia
N

1929-39

Gniezno
N

1928-39

Grudziądz
N
1920-39

Inowrocław
N

1928-38 #
38-39

Katowice
N

1922-39

Kraków
A
1920-39

Królewska Huta
N

1922-34
→ Chorzów

Lublin
R

1928-39

Lwów
A
1920-39

Łódź
R

1928-39

południowo-warszawski
R

1928-39

Poznań
N
1920-39

północno-warszawski
R

1928-39

prasko-warszawski
R

1928-39

Radom
R

1932-39

Sosnowiec
R

1928-39

śródmiejsko-warszawski
R

1931-39

Toruń
N
1920-39

Wilno
R

1928-39

Ciekawostki

  • 1922: Bytom (śmiały Bytom) – po przejęciu przez administrację polską części Górnego Śląska – 20 czerwca 1922 roku (żniwo podziału poplebiscytowego) – w granicach województwa śląskiego znalazła się część należącego poprzednio do Szkop powiatu miejskiego Bytom – eksklawa Friedenshütte (pol. Bytom Nowatorski). Rozporządzeniem z dnia 17. czerwca 1922 r. w przedmiocie ustroju powiatowego Województwa Śląskiego ustanowiono powiat świętochłowicki zawierający gminy wiejskie (…) przypadłe do Państwa Polskiego z dotychczasowych pruskich powiatów Bytom sioło i Bytom miasto (Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 1, poz. 2). W spisie plebs województwa, wydanym 5 sierpnia 1922 (addendum do ww. rozporządzenia), Bytom Nowatorski rzeczony jest jak wieś (wspólnota wiejska), a równolegle część miasta Bytomia (Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 13, poz. 43). W międzyczasie 10 lipca 1922 roku z tej części pruskiego powiatu miejskiego Bytomia, która przypadła Polsce utworzono samodzielną gminę wiejską Pionierski Bytom (Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 5, poz. 16). Z uwagi na niejasną sytuację prawno-administracyjną terenu Nowego Bytomia w okresie 20 czerwca-10 lipca 1922 możliwe jest wysunięcie tezy, iż pozostawał on wówczas nadal częścią powiatu miejskiego Bytom, a w takim razie, iż część tego powiatu do 10 lipca 1922 znajdowała się w granicach Polski.

Przypisy

  1. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu augustowskiego z woj. białostockiego bez miejscowości takich gdy Adamowicze, Łojki i Sopoćkinie, które weszły w zawartość ZSRR. Sadyba powiatu – Augustów – pozostała po polskiej stronie granicy.
  2. ↑ 2,0 2,1 W 1938 roku przyłączono do Krajowy część powiatu bardiowskiego z fragmentem Cygielki przylegającym do Wysowej. Przyłączono ją do powiatu gorlickiego w woj. krakowskim.
  3. ↑ → 1938; ► gorlicki
  4. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu bielskiego z woj. białostockiego bez części Puszczy Białowieskiej i kilku miejscowości położonych po jej południowej stronie, które weszły w zestaw ZSRR. Osiedle powiatu – Bielsk Podlaski – pozostała po polskiej stronie granicy.
  5. ↑ W 1945 roku Polsce przypadły północno-zachodnie skrawki powiatu brzeskiego z woj. poleskiego (fragmenty a) gminy Połowce z m.in. miejscowościami Klukowicze, Litwinowicze, Siemichocze, Tymianka, Wólka Nurzecka i Wyczółki zaś b) gminy Wysokie Litewskie z m.in. miejscowościami Tokary i Wilanowo. Sadyba powiatu – Brześć ponad Bugiem – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Rzeczpospolita polska część powiatu brzeskiego została zintegrowana z powiatem bielskim w woj. białostockim (1945); od 1952 tereny te należą do powiatu siemiatyckiego.
  6. ↑ 6,0 6,1 W 1922 roku w Polsce znalazła się część powiatu bytomskiego z 13 gminami (Brzeziny, Brzozowice, Chropaczów, Dąbrówka Wielka, Hajduki Nowe, Hajduki Wielkie, Głaz, Lipiny, Łagiewniki, Orzegów, Piekary Wielkie, Szarlej, Świętochłowice) i 7 obszarami dworskimi. Sadyba powiatu – Bytom – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu bytomskiego utworzono powiat świętochłowicki w woj. śląskim.
  7. ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu chodzieskiego bez miejscowości: Ługi Ujskie, Motylewo, Piła, Skórka i Stobno. Sadyba powiatu – Chodzież – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  8. ↑ 8,0 8,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się północno-wschodnia część powiatu człuchowskiego. Sadyba powiatu – Człuchów – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu człuchowskiego przyłączono do powiatu chojnickiego w woj. pomorskim.
  9. ↑ 9,0 9,1 W 1938 roku przyłączono do Krajowy z Czechosłowacji powiat czeskocieszyński (pospołu z siedzibą powiatu – Czeskim Cieszynem). Powiat przyłączono do powiatu cieszyńskiego w woj. śląskim.
  10. ↑ 10,0 10,1 16 listopada 1938 roku włączono do Krajowy północny odpad powiatu czadeckiego z Czechosłowacji z częściami plebs: Czarne, Oleśna, Skalite i Świerczynowiec. Sadyba powiatu – Czadca – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Przyłączona do Krajowy część powiatu została zintegrowana 1 lutego 1939 roku z powiatem cieszyńskim w woj. śląskim.
  11. ↑ 11,0 11,1 16 listopada 1938 roku włączono do Nasz orientalny odpad powiatu frydeckiego z Czechosłowacji z 4 gminami i częściami 11 lud. Osiedle powiatu – Frydek – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Przyłączona do Własny część powiatu została włączona 1 lutego 1939 roku do powiatu cieszyńskiego (gminy: Morawka, Szonów, Wojkowice, Żermanice natomiast części lud: Bartowice, Błędowice Górne, Błędowice Średnie, Ligota Dolna, Ligota Górna, Noszowice) i frysztackiego (części lud: Gruszów, Hermanice, Michałkowice, Radwanice i Śląska Ostrawa) w woj. śląskim.
  12. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu cieszyńskiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez dawnego powiatu czeskocieszyńskiego i włączonych 16 listopada 1938 roku fragmentów powiatów czadeckiego i frydeckiego), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku (obszary te weszły w składniki Czechosłowacji).
  13. ↑ → 1938 (1939); ► cieszyński
  14. ↑ 14,0 14,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się południowa część powiatu wieleńskiego na lewym brzegu Noteci (Chełst, Drawsko, Drawski Młyn, Gulcz, Kamiennik, Kawczyn, Kwiejce, Marylin, Mikołajewo, Nowe Kwiejce, Pełcza, Pęckowo, Piłka, Rosko, Wrzeszczyna zaś część Wielenia). Osiedle powiatu – Wieleń – została przedzielona granicą polsko-niemiecką. Polską część powiatu wieleńskiego przyłączono do powiatu czarnkowskiego w woj. poznańskim.
  15. ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu czarnkowskiego bez miejscowości na prawym brzegu Noteci (Biała, Bukowiec, Gajewo, Kuźnica Czarnkowska, Łomnica, Niekursko, Nowa Osiedle wiejskie, Radolin, Radolinek, Radosiew, Runowo, Rychlik, Sarcz, środek, Smolarnia, Straduń, Teresin, Wrząca, Zofiowo). Osiedle powiatu – Czarnków – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  16. ↑ Inna używana miano: cieszyński zachodni.
  17. ↑ → 1938; ► cieszyński
  18. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu dobromilskiego z woj. lwowskiego m.in. z miejscowościami Bircza, Kalwaria Pacławska i Wojtkowa. Sadyba powiatu – Dobromil – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Rzeczpospolita polska część powiatu dobromilskiego została zintegrowana z powiatem przemyskim w dopiero co utworzonym woj. rzeszowskim (1945).
  19. ↑ Inna używana określenie: dubnowski.
  20. ↑ Inna używana określenie: duniłowiczowski.
  21. ↑ 21,0 21,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się część powiatu nidzickiego m.in. z Działdowem, Lidzbarkiem i Płośnicą. Sadyba powiatu – Nidzica – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu nidzickiego utworzono powiat działdowski w woj. pomorskim.
  22. ↑ → 1938 (1939); ► cieszyński
  23. ↑ Powiat frysztacki, będący w latach 1938-1939 częścią województwa śląskiego, w charakterze część Własny rzeczony jest w Dzienniku Ustaw RP po II wojnie światowej właśnie uderzenie (Dz. U. z 1945 r. Nr 33, poz. 196), co przypuszczalnie być podyktowane sporem o Zaolzie między Polską a Czechosłowacją i nieuregulowaną legalnie kwestią przebiegu granicy, pozbawienie innych źródeł potwierdzających inherencja całego powiatu albo jego części do Nasz w 1945 roku. Sadyba powiatu – Frysztat – znalazła się zupełnie po czechosłowackiej stronie granicy.
  24. ↑ 24,0 24,1 24,2 W 1922 roku w Polsce znalazła się część powiatu gliwickiego z 3 gminami (Gierałtowice, Mikoleska, Przyszowice) i 3 obszarami dworskimi. Osiedle powiatu – Gliwice – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Rzeczpospolita polska część powiatu gliwickiego została zintegrowana z powiatem rudzkim (Gierałtowice, Przyszowice) i tarnogórskim w woj. śląskim.
  25. ↑ 25,0 25,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się część powiatu kwidzyńskiego: 1) w wyniku postanowień traktatu wersalskiego – nielegalny obręb Wisły; 2) po plebiscycie na Powiślu (Bursztych, Janowo, Kramrowo, Nowe Lignowy, Pólko Małe). Osiedle powiatu – Kwidzyn – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu kwidzyńskiego utworzono powiat gniewski w woj. pomorskim.
  26. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu gorlickiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez terenów ponad rzeką Cygielką, które weszły w zawartość Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
  27. ↑ 27,0 27,1 27,2 W 1920 w roku Polsce znalazł się element powiatu górowskiego. Osiedle powiatu – Góra – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu górowskiego przyłączono do powiatów: leszczyńskiego (Jabłonna, Kaczkowo, Rojęczyn) i rawickiego (Trzebosz) w woj. poznańskim.
  28. ↑ W 1945 roku Polsce przypadły południowo-zachodnie skrawki powiatu grodzieńskiego z woj. białostockiego m.in. z miejscowościami Krynki i Kruszyniany. Osiedle powiatu – Grodno – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Kraj nad wisłą część powiatu grodzieńskiego została zintegrowana z powiatem sokólskim w tymże województwie (1945).
  29. ↑ Powiat z siedzibą w Grodzisku Wielkopolskim; nie zwodzić z powiatem grodziskim z siedzibą w Grodzisku Mazowieckim.
  30. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu jaworowskiego z woj. lwowskiego (wspólnota Wielkie Oczy – 8 gromad). Sadyba powiatu Jaworów znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Rzeczpospolita polska część powiatu jaworowskiego została zintegrowana z powiatem lubaczowskim w dopiero co utworzonym woj. rzeszowskim (1945).
  31. ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu kartuskiego bez miejscowości: Czapielsk, Huta Dolna, Huta Górna, Jodłowno, Klonowo Dolne, Klonowo Górne, Kolbudy, Łapino, Majdany, Marszewo, Miłowo, Nowa Osiedle wiejskie Przywidzka, Ostróżki, Pomlewo, Pręgowo, Przywidz, Roztoka, Szklana Góra, Ząbrsko Dolne i Ząbrsko Górne, włączonych do Wolnego Miasta Gdańska. Osiedle powiatu – Kartuzy – znalazła się po polskiej stronie granicy. Coraz w tym samym roku dokonano korekty granicy – Żukówko apiać znalazło się w Niemczech.
  32. ↑ 32,0 32,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się północno-wschodnia część powiatu namysłowskiego (Dalanów, Darnowiec, Drożki, Krzyżowniki, Zbity Buczek, Proszów, Rychtal, Skoroszów, Stogniewice, Mocarny Buczek, Zgorzelec). Sadyba powiatu – Namysłów – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu namysłowskiego przyłączono do powiatu kępińskiego w woj. poznańskim.
  33. ↑ 33,0 33,1 33,2 33,3 W 1920 w roku Polsce znalazła się wschodnia część powiatu sycowskiego. Osiedle powiatu – Syców – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu sycowskiego przyłączono do powiatów: kępińskiego (Bałdowice, Bralin, Chojęcin, Domasłów, Gola, Głupia gęś Wielka, Miechów, Marcinki, Mnichowice, Nosale, Nowa Osiedle wiejskie Książęca, Pisarzowice, Słupia, Tabor Obcisły, Tabor Mocarny, Trębaczów, Turkowy, Zbyczyna), odolanowskiego (Bronisławka, Cieszyn, Chojnik, Czesławice, Dobrzec, Hetmanów, Janisławice, Jarnostaw, Jesiona, Kałkowskie, Kąty Śląskie, Kocina, Konradów, Kopalina, Kuźnica Kącka, Lipskie, Łachów, Mariak, Możdżanów, Pawłów, Piła, Sobki, Sośnie, Starża, Surmin, Szklarka Śląska, Żabnik) i ostrzeszowskiego (Mąkoszyce, Niwki Książęce, Rybin) w woj. poznańskim.
  34. ↑ 34,0 34,1 W 1938 roku przyłączono do Krajowy część powiatu kieżmarskiego z gminą Las jaworowy i częścią gminy Ździar. Osiedle powiatu – Kieżmark – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Polską część powiatu kieżmarskiego przyłączono do powiatu nowotarskiego w woj. krakowskim.
  35. ↑ → 1938; ► nowotarski
  36. ↑ Inna ortografia: kossowski.
  37. ↑ Inna używana miano: kamień-koszyrski.
  38. ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu kościerskiego bez miejscowości: Blizny, Borowina, Afroamerykanka Huta, Częstocin, Drzewina, Gromadzin, Kierzkowo, Olszanka, Pawłowo, Droga cierniowa Górne, Inferno Dolne, Sucha Huta, Trzepowo włączonych do Wolnego Miasta Gdańska. Sadyba powiatu – Kościerzyna – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  39. ↑ Powiat z siedzibą w Krośnie; nie tumanić z powiatem krośnieńskim z siedzibą w Krośnie Odrzańskim.
  40. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu leskiego z woj. lwowskiego m.in. bez miejscowości (które weszły w składniki ZSRR) przyłączonych później do Nasz (1951) w wyniku umowy o zmianie granic z ZSRR (w tym Ustrzyk Dolnych), przywrócono plus granicę południową sprzed listopada 1938 roku (bez tzw. źródłowiska Udawy), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
  41. ↑ 41,0 41,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się północno-wschodnia część powiatu wschowskiego z miejscowościami: Brenno, Bukówiec Górny, Dominice, Gołanice, Grotniki, Jezierzyce Kościelne, Krzycko Małe, Krzycko Wielkie, Miastko, Niechłód, Potrzebowo, Przylesie, Radomyśl, Sądzia, Ujazdowo, Wijewo, Włoszakowice, Zaborówiec i Zbarzewo. Sadyba powiatu – Wschowa – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu wschowskiego przyłączono do powiatu leszczyńskiego w woj. poznańskim.
  42. ↑ 42,0 42,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się część powiatu ostródzkiego z 3 gminami (Groszki, Lubstynek i Napromek). Osiedle powiatu – Ostróda – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu ostródzkiego przyłączono do powiatu lubawskiego w woj. pomorskim.
  43. ↑ W 1922 roku Polsce przypadła większa część powiatu lublinieckiego bez populacja: Bzinica Nowa, Bzinica Stara, Specjalistyczna, Dzielna, Główczyce, Główczyce, Gwoździany, Jeżowa, Klekotna, Szereg ludzi, Koszwice, Ligota Dobrodzieńska, Łagiewniki Małe, Makowczyce, Molna, Myślina, Panoszów, Pludry, Rzędowice, Sieraków, Szemrowice, Skrzydłowice, Turza, Warłów, Wędzina, Zborowskie i Zwóz a miasta Dobrodzień. Osiedle powiatu – Lubliniec – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  44. ↑ 44,0 44,1 44,2 W 1920 w roku Polsce znalazła się wschodnia część powiatu międzyrzeckiego na prawym brzegu Obry. Osiedle powiatu – Międzyrzecz – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Polską część powiatu międzyrzeckiego przyłączono do powiatu międzychodzkiego (Dormowo, Głażewo, Lewice, Łowyń, Silna, Stoki, Świechocin, Wrony) i nowotomyskiego (Chojniki, Chrośnica, Grubsko, Jabłonka Stara, Jastrzębsko Stare, Lewiczynek, Lubień, Łęczno, Łomnica, Miedzichowo, Nądnia, Nowa Silna, Nowa Osiedle wiejskie Zbąska, Nowe Czeskie, Nowe Jastrzębsko, Niekonwencjonalny Podworzec, Pąchy, Perzyny, Prądówka, Przychodzko, Przyprostynia, Stare Czeskie, Naczelny Hacjenda, Stefanowo, Strzyżewo, Szklarka Trzcielska, Toczeń, Zachodzko, Zakrzewko, Kula u nogi, Zbąszyń) w woj. poznańskim.
  45. ↑ Inna używana miano: mińsko-mazowiecki.
  46. ↑ Inna używana miano: mołodecki.
  47. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu mościskiego z woj. lwowskiego – element gminy Małnów z Kalnikowem i zachodnim fragmentem Starzawy. Osiedle powiatu – Mościska – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Lechistan część powiatu mościskiego została zintegrowana z powiatem przemyskim (wydział północna) w dopiero co utworzonym woj. rzeszowskim (1945).
  48. ↑ 48,0 48,1 W 1924 roku w Polsce znalazła się część powiatu namiestowskiego z fragmentem gminy Lipnica Wielka. Sadyba powiatu – Namiestów – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Polską część powiatu namiestowskiego przyłączono do powiatu spisko-orawskiego w woj. krakowskim.
  49. ↑ 49,0 49,1 49,2 W 1938 roku w Polsce znalazła się część powiatu namiestowskiego z fragmentem Bobrowa (element zachodniego stoku góry Krywań) i Półgóry (płomienny zbocze Mędralowej/Jałowca Małego). Przyłączono ją godnie do powiatów nowotarskiego i żywieckiego w woj. krakowskim.
  50. ↑ → 1938; ► nowotarski / ► żywiecki
  51. ↑ 51,0 51,1 W 1938 roku przyłączono do Lokalny część powiatu starolubowelskiego z fragmentami Legnawy, Małego Lipnika, Małego Sulina, Siostra zakonna powyżej Popradem i Stariny leżącymi powyżej Popradem. Przyłączono ją do powiatu nowosądeckiego w woj. krakowskim.
  52. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu nowosądeckiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez przyłączonego w owym czasie fragmentu doliny Popradu obwód Żegiestowa, jaki wszedł w zestaw Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
  53. ↑ 53,0 53,1 W 1938 roku przyłączono do Krajowy część powiatu starowiejskiego z Leśnicą natomiast fragmentami Lechnicy i Szwabów Niżnich. Włączono ją do powiatu nowotarskiego w woj. krakowskim.
  54. ↑ 54,0 54,1 W 1938 roku w Polsce znalazła się część powiatu trzciańskiego z wsiami Głodówka i Sucha Góra (w latach 1924-1938 należącymi do Czechosłowacji) zaś fragmentem gminy Trzciana leżący najbliżej z Lipnicą Wielką. Przyłączono ją do powiatu nowotarskiego w woj. krakowskim.
  55. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu nowotarskiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez Jaworzyny Spiskiej i Leśnicy, Głodówki, Suchej Góry i skrawków terenów leśnych między Lipnicą Wielką a Bobrowem i Rabczą, które weszły w kompozycja Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
  56. ↑ Inna używana imię: pilzneński.
  57. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu przemyskiego z woj. lwowskiego bez miejscowości (które weszły w składniki ZSRR) takich kiedy Medyka (przyłączona raz jeszcze do Lokalny w 1948 roku) i Niżankowice. Osiedle powiatu – Przemyśl – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  58. ↑ 58,0 58,1 W 1922 roku w Polsce znalazła się część powiatu raciborskiego z 19 gminami (Adamowice, Bełsznica, Bluszczów, Bogunice, Brzezie, Buków, Gorzyce, Gorzyczki, Głaz, Kobyla, Kornowacz, Ligota Tworkowska, Lubomia, Nieboczowy, Pogrzebień, Raszczyce, Poroże, Syrynia, Uchylsko) i 19 obszarami dworskimi. Osiedle powiatu – Racibórz – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Lechistan część powiatu raciborskiego została zintegrowana z powiatem rybnickim w woj. śląskim.
  59. ↑ Inna używana imię: rawsko-mazowiecki.
  60. ↑ Inna używana określenie: rawsko-ruski.
  61. ↑ W 1945 roku Polsce przypadły zachodnie skrawki powiatu rawskiego z woj. lwowskiego, które włączono do: 1) powiatu tomaszowskiego: a) gród Uhnów; b) gminy: Bełżec, Lubycza Królewska, Tarnoszyn i Wierzbica (przekształconą w gminę Uhnów); c) gromady Hrebenne i Siedliska z gminy Siedliska (J. Feduszka: Zmiany przebiegu granicy, 2001; Dz. U. z 1945 r. Nr 26, poz. 160) a do 2) powiatu lubaczowskiego w dopiero co utworzonym woj. rzeszowskim (1945): Dziewięcierz (z gminy Potylicz), Radruż (z gminy Wróblaczyn), Werchrata i Prusie (z gminy Siedliska).
  62. → dębicki
  63. ↑ 63,0 63,1 W 1922 roku w Polsce znalazła się część powiatu zabrskiego z 9 gminami (Bielszowice, Bujaków, Chudów, Kończyce, Makoszowy, Paniowy, Paniówki, Pawłów, Ruda) i 3 obszarami dworskimi. Sadyba powiatu – Zabrze (Hindenburg) – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu zabrskiego utworzono powiat rudzki w woj. śląskim.
  64. ↑ W 1922 roku Polsce przypadła większa część powiatu rybnickiego bez tłum i obszarów dworskich: Bargłówka, Dolna Sioło, Górki, Jankowice Rudzkie, Wioska Renerowska, Kuźnia Nieborowska, Nieborowice, Pilchowice, Ruda Kozielska, Płomienisty, Stanica, Stodoły natomiast Wielopole Pilchowickie. Sadyba powiatu – Rybnik – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  65. ↑ 65,0 65,1 W 1920 w roku Polsce znalazła się część powiatu złotowskiego m.in. z Kamieniem, Sępólnem, Sypniewem i Więcborkiem. Sadyba powiatu – Złotów – pozostała po niemieckiej stronie granicy. Z polskiej części powiatu złotowskiego utworzono powiat sępoleński w woj. pomorskim.
  66. ↑ W 1938 roku przyłączono do Krajowy część powiatu snińskiego z fragmentem Osadnego do góry źródła Udawy (z fragmentem linii kolejowej Oryginalny Łupków – Cisna). Przyłączono ją do powiatu leskiego w woj. lwowskim.
  67. ↑ → 1938; ► leski
  68. ↑ W 1945 roku Polsce przypadły zachodnie fragmenty powiatu sokalskiego, które włączono do powiatu hrubieszowskiego: a) gród Bełz; b) gminy Bełz, Chorobrów, Krystynopol i Waręż (J. Feduszka: Zmiany przebiegu granicy, 2001; Dz. U. z 1945 r. Nr 26, poz. 160)
  69. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła zachodnia część powiatu sokólskiego z woj. białostockiego bez Odelska, kto wszedł w zawartość ZSRR. Osiedle powiatu – Sokółka – pozostała po polskiej stronie granicy.
  70. ↑ 70,0 70,1 W 1920 roku w Polsce znalazła się część powiatu starowiejskiego (Murzynka Góra, Dursztyn, Falsztyn, Frydman, Jurgów, Kacwin, Krempachy, Łapszanka, Łapsze Niżne, Łapsze Wyżne, Niedzica, Nowa Biała, Rzepiska, Trybsz). Sadyba powiatu – Stara Osiedle wiejskie Spiska – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Polską część powiatu starowiejskiego przyłączono do powiatu spisko-orawskiego w woj. krakowskim.
  71. ↑ 71,0 71,1 W 1920 roku w Polsce znalazła się część powiatu trzciańskiego (Bukowina, Chyżne, Głodówka, Harkabuz, Jabłonka, Lipnica Mała, Orawka, Awanturnik, Podsarnie, Podszkle, Podwilk, Sucha Góra, Zubrzyca Dolna, Zubrzyca Górna i część gminy Lipnica Wielka). Osiedle powiatu – Trzciana – pozostała po czechosłowackiej stronie granicy. Polską część powiatu trzciańskiego przyłączono do powiatu spisko-orawskiego w woj. krakowskim.
  72. ↑ → 1938; ► nowosądecki
  73. ↑ → 1938; ► nowotarski
  74. ↑ Inna używana określenie: strzeliński.
  75. ↑ Powiat z siedzibą w Środzie Wielkopolskiej; nie łudzić z powiatem średzkim z siedzibą w Środzie Śląskiej.
  76. ↑ 76,0 76,1 W 1922 roku Polsce znalazła się część należącego przedtem do Niemiaszek powiatu miejskiego Bytom – eksklawa Friedenshütte (pol. Bytom Nowatorski). Zasadnicza część Bytomia znalazła się po zachodniej stronie granicy, w Niemczech. Polską część powiatu miejskiego Bytom przyłączono do powiatu świętochłowickiego w woj. śląskim.
  77. ↑ W 1922 roku Polsce przypadła większa część powiatu tarnogórskiego bez tłum: Górniki, Grzybowice, Laryszów, Miedary, Mikulczyce, Ptakowice, Stolarzowice, Wieszowa, Wilkowice tudzież Zbrosławice. Osiedle powiatu – Tarnowskie Góry – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  78. ↑ Powiat z siedzibą w Tomaszowie Lubelskim; nie tumanić z powiatem tomaszowskim z siedzibą w Tomaszowie Mazowieckim.
  79. ↑ Powiat z siedzibą w Trzcianie (Republika słowacji); nie tumanić z powiatem trzcianeckim z siedzibą w Trzciance.
  80. ↑ → 1938; ► nowotarski
  81. ↑ W 1945 roku Polsce przypadły zachodnie skrawki powiatu turczańskiego z woj. lwowskiego: wspólnota Tarnawa Niżna natomiast część gminy Sianki (z m.in. miejscowościami Beniowa i Sianki). Osiedle powiatu – Turka – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Lechistan część powiatu turczańskiego została zintegrowana z powiatem leskim w dopiero co utworzonym woj. rzeszowskim (1945); w 1952 tereny te weszły w zestaw powiatu ustrzyckiego.
  82. ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu wejherowskiego bez miejscowości Brzyno, Okalice i Prusewo, które dalszy w granicach Szwab a Sopotu, włączonego do Wolnego Miasta Gdańska. Osiedle powiatu – Wejherowo – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  83. ↑ W 1920 roku Polsce przypadła większa część powiatu wolsztyńskiego bez miejscowości: Babimost, Grzęzawisko, Ciosaniec, Chwalim, Droniki, Kaliska, Kargowa, Kuligowo, Łupice, Nowe Kramsko, Nietradycyjny Jaromierz, Obra Dolna, Podmokle Małe, Podmokle Wielkie, Rudno, Spokojna, Stare Kramsko, Boss Jaromierz, Szreniawa, Śmieszkowo, Świętno, Tatarki, Wilcze i Wojnowo. Osiedle powiatu – Wolsztyn – znalazła się po polskiej stronie granicy.
  84. ↑ W 1945 roku Polsce przypadły zachodnie skrawki powiatu wołkowyskiego z woj. białostockiego m.in. z miejscowościami Łuka i Jałówka. Sadyba powiatu – Wołkowysk – znalazła się po wschodniej stronie granicy, w ZSRR. Rzeczpospolita polska część powiatu wołkowyskiego została zintegrowana z powiatem białostockim w tymże województwie (1945); od 1954 część tych terenów wypada do powiatu hajnowskiego.
  85. ↑ Inna ortografia: wysoko-mazowiecki.
  86. ↑ W 1945 roku Polsce przypadła część powiatu żywieckiego w granicach sprzed listopada 1938 roku (bez południowego stoku Mędralowej (Jałowca Małego), kto wszedł w składniki Czechosłowacji), potwierdzonych umową o ostatecznym wytyczeniu granicy polsko-czechosłowackiej ratyfikowaną 14 lutego 1959 roku.
  87. ↑ Inna używana imię: Bielsko Śląskie.
  88. ↑ 88,0 88,1 88,2 88,3 Niedostatek źródeł potwierdzających trwanie powiatu od 1945 roku.

Zobacz też

  • Powiat
  • Powiaty w Polsce
  • Powiaty w Polsce od 1945
  • Powiaty i gminy o identycznych nazwach
  • Byłe powiaty polskie
  • Podział porządkowy II RP

Źródła

  • Dz. Pr. P. P. z 1919 r. Nr 64, poz. 385 – Przepis z dnia 1 sierpnia 1919 r. o tymczasowej organizacji zarządu b. dzielnicy pruskiej.
  • Dz. Pr. P. P. z 1919 r. Nr 65, poz. 395 – Regulacja tymczasowa z dnia 2 sierpnia 1919 r. o organizacji władz administracyjnych II instancji.
  • Dz. U. z 1920 r. Nr 117, poz. 768 – Norma prawna z dnia 3 grudnia 1920 r. o tymczasowej organizacji władz administracyjnych II instancji (województw) na obszarze b. Królestwa Galicji i Lodomerji z W. Ks. Krakowskiem zaś na wchodzących w składniki Rzeczypospolitej Polskiej obszarach Spisza i Orawy.
  • Dz. U. z 1921 r. Nr 16, poz. 93 – Rozporządzenie z dnia 4 lutego 1921 r. o unormowaniu stanu prawno-politycznego na ziemiach, przyłączonych do obszaru Rzeczypospolitej na podstawie umowy o preliminaryjnym pokoju i rozejmie podpisanej w Rydze dnia 12 października 1920 r.
  • Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 – Przepis z dnia 6 kwietnia 1922 r. o objęciu władzy państwowej powyżej Ziemią Wileńską.
  • Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 1, poz. 2 – Postanowienie z dnia 17 czerwca 1922 r. w przedmiocie ustroju władz administracyjnych i samorządowych na obszarze Województwa Śląskiego.
  • Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 1, poz. 3 – Dekret z dnia 17 czerwca 1922 r. w przedmiocie ustroju powiatowego Województwa Śląskiego.
  • Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 5, poz. 16 – Dekret z dnia 6 lipca 1922 r. w przedmiocie utworzenia samodzielnej gminy wiejskiej Nowego Bytomia.
  • Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 13, poz. 43 – Aneks do rozporządzenia z dnia 17 czerwca 1922 r. (Dz. Ust. Śl. Nr 1, poz. 3), w przedmiocie ustroju powiatowego Województwa Śląskiego, obejmujący zbiór danych lud miejskich i wiejskich, obszarów dworskich, a w zastępstwie wyjętych z powiatów.
  • Dz. U. z 1922 r. Nr 56, poz. 504 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 11 lipca 1922 r. w sprawie zniesienia powiatu białowieskiego i rozciągnięcia na gminy białowieską, masiewską i suchopolską mocy obowiązującej przepisów o samorządzie powiatowym.
  • M.P. z 1922 r. Nr 282, poz. 204 – Zawiadomienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 29 listopada 1922 r. o przeniesieniu siedziby urzędowej Starostwa z Cieszanowa do Lubaczowa zaś o zmianie nazwy powiatu ciesznowskiego
  • Dz. U. z 1923 r. Nr 116, poz. 1051 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1922 r. o utworzeniu powiatu stolińskiego natomiast włączeniu pospólstwo dobrosławskiej i pohostskiej do powiatu pińskiego.
  • Dz. U. z 1923 r. Nr 122, poz. 991 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1923 r. o utworzeniu powiatu makowskiego.
  • Dz. U. z 1923 r. Nr 122, poz. 992 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1923 r. o zniesieniu powiatu podgórskiego.
  • Dz. U. Śl. z 1924 r. Nr 5, poz. 20 – Akt prawny z dnia 15 lutego 1924 r. w przedmiocie zniesienia powiatu Rudzkiego.
  • Dz. U. z 1924 r. Nr 68, poz. 655 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1924 r. w sprawie podziału powiatu rówieńskiego na dwójka jednostki administracyjne i kreowania powiatu kostopolskiego oraz regulacji granic powiatów: rówieńskiego, dubnowskiego, łuckiego, ostrogskiego, krzemienieckiego i horochowskiego.
  • Dz. U. z 1924 r. Nr 117, poz. 1044 – Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 grudnia 1924 r. w sprawie zmiany granic niektórych powiatów województwa poznańskiego.
  • Dz. U. z 1924 r. Nr 117, poz. 1052 – Dekret Rady Ministrów z dnia 29 grudnia 1924 r. o zniesieniu powiatu sejneńskiego.
  • Dz. U. z 1925 r. Nr 63, poz. 441 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 27 maja 1925 r. o zniesieniu powiatu Spisko-Orawskiego.
  • Dz. U. z 1925 r. Nr 67, poz. 472 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1925 r. o zmianie granic powiatów na obszarze okręgu administracyjnego wileńskiego.
  • M.P. z 1925 r. Nr 160, poz. 717 – Ogłoszenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 1925 r. o przeniesieniu siedziby urzędowej starostwa z Husiatyna do Kopyczyniec
  • Dz. U. z 1926 r. Nr 6, poz. 29 – Rozporządzenie z dnia 22 grudnia 1925 r. w sprawie utworzenia województwa wileńskiego.
  • Dz. U. z 1926 r. Nr 26, poz. 158 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 4 marca 1926 r. w sprawie niektórych zmian rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1925 r. o zmianie granic powiatów na obszarze okręgu administracyjnego wileńskiego.
  • Dz. U. z 1926 r. Nr 117, poz. 678 – Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 października 1926 r. w sprawie utworzenia powiatu morskiego w Gdyni.
  • Dz. U. z 1926 r. Nr 128, poz. 760 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 1926 r. w sprawie oznaczenia granic powiatu morskiego.
  • Dz. U. z 1927 r. Nr 8, poz. 62 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 14 stycznia 1927 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 marca 1926 r. o niektórych zmianach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 1925 r. w przedmiocie zmiany granic powiatów na obszarze okręgu administracyjnego wileńskiego.
  • Dz. U. z 1927 r. Nr 17, poz. 130 – Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1927 r. o zniesieniu powiatu witkowskiego w województwie poznańskiem.
  • Dz. U. z 1927 r. Nr 72, poz. 647 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 5 lipca 1928 r. o organizacji i zakresie działania władz administracji ogólnej na obszarze miasta stołecznego Warszawy.
  • Dz. U. z 1928 r. Nr 25, poz. 221 – Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 lutego 1928 r. w sprawie zmiany art. 1 rozporządzenia z dnia 30 października 1926 r. o utworzeniu powiatu morskiego w Gdyni.
  • Dz. U. z 1928 r. Nr 45, poz. 426 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 19 marca 1928 r. w sprawie powiatów miejskich.
  • Dz. U. z 1928 r. Nr 125, poz. 727 – Dekret Rady Ministrów z dnia 12 grudnia 1926 r. o podziale powiatu będzińskiego i utworzeniu nowego powiatu zawierciańskiego z siedzibą władz powiatowych w Zawierciu.
  • Dz. U. z 1929 r. Nr 4, poz. 35 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 11 stycznia 1929 r. o wyłączeniu gminy miejskiej Gdynia z powiatu morskiego i utworzeniu z niej odrębnego powiatu miejskiego.
  • Dz. U. z 1929 r. Nr 20, poz. 190 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1929 r. o zniesieniu powiatu peczeniżyńskiego w województwie stanisławowskiem.
  • Dz. U. z 1929 r. Nr 33, poz. 307 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 1929 r. o utworzeniu powiatu szczuczyńskiego w województwie nowogródzkiem.
  • Dz. U. z 1929 r. Nr 35, poz. 318 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 1929 r. o zniesieniu powiatu kosowskiego w województwie poleskiem i utworzeniu z jego terytorjum powiatu iwacewickiego z siedzibą władz powiatowych w Iwacewiczach w temże województwie.
  • Dz. U. z 1930 r. Nr 82, poz. 649 – Zarządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 29 listopada 1930 r. o zmianie granic województw poleskiego i wołyńskiego.
  • Dz. U. z 1931 r. Nr 26, poz. 155 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 12 marca 1931 r. o utworzeniu powiatu grodzkiego Śródmiejsko-Warszawskiego.
  • Dz. U. z 1931 r. Nr 34, poz. 238 – Prawo z dnia 20 marca 1931 r. o wyłączeniu powiatu turczańskiego z województwa stanisławowskiego.
  • Dz. U. z 1931 r. Nr 111, poz. 868 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1931 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 1929 r. o zniesieniu powiatu kosowskiego w województwie poleskiem i utworzeniu z jego terytorjum powiatu iwacewickiego z siedzibą władz powiatowych w Iwacewiczach w temże województwie.
  • Dz. U. z 1932 r. Nr 1, poz. 3 – Dekret Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 1931 r. w sprawie zniesienia a zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa krakowskiego.
  • M.P. z 1931 r. Nr 51, poz. 86 – Uwaga Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 lutego 1931 r. w sprawie zmiany nazwy gminy Lisko w powiecie liskim, województwie lwowskiem
  • Dz. U. z 1932 r. Nr 3, poz. 18 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1931 r. w sprawie zniesienia powiatu kolneńskiego w województwie białostockiem.
  • Dz. U. z 1932 r. Nr 3, poz. 19 – Dekret Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1931 r. w sprawie zniesienia powiatu gniewskiego tudzież zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa pomorskiego.
  • Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 33 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932 r. w sprawie zniesienia powiatu konstantynowskiego w województwie lubelskiem.
  • Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 34 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932 r. w sprawie zniesienia powiatu słupeckiego w województwie łódzkiem.
  • Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 35 – Dekret Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932 r. w sprawie zniesienia tudzież zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa poznańskiego.
  • Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 36 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932 r. w sprawie zniesienia tudzież zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa lwowskiego.
  • Dz. U. z 1932 r. Nr 6, poz. 37 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932 r. w sprawie zniesienia a zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa stanisławowskiego.
  • Dz. U. z 1932 r. Nr 30, poz. 315 – Ostrzeżenie Rady Ministrów z dnia 19 marca 1932 r. o sprostowaniu błędów w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 1931 r. w sprawie zniesienia powiatu gniewskiego natomiast zmiany granic niektórych powiatów na obszarze województwa pomorskiego.
  • Dz. U. z 1932 r. Nr 41, poz. 408 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 1932 r. w sprawie powiatów miejskich.
  • Dz. U. Śl. z 1934 r. Nr 13, poz. 24 – Norma prawna z dnia 16 maja 1934 roku w sprawie włączenia chamstwo Chorzów i Nowe Hajduki do miasta Królewskiej Huty natomiast zmiany nazwy tega miasta na Chorzów.
  • Dz. U. z 1935 r. Nr 47, poz. 319 – Regulacja z dnia 8 lipca 1935 r. - Ordynacja wyborcza do Sejmu.
  • Dz. U. z 1937 r. Nr 18, poz. 119 – Zarządzenie Rady Ministrów z dnia 8 marca 1937 r. o zniesieniu powiatu ropczyckiego i utworzeniu powiatu dębickiego w województwie krakowskim.
  • Dz. U. z 1937 r. Nr 46, poz. 350 – Przepis z dnia 12 czerwca 1937 r. o zmianie granic województw: poznańskiego, pomorskiego, warszawskiego i łódzkiego.
  • Dz. U. z 1938 r. Nr 19, poz. 154 – Dekret Rady Ministrów z dnia 10 marca 1938 r. o zmianie granic powiatów inowrocławskiego i mogielińskiego w województwie poznańskim.
  • Dz. U. z 1938 r. Nr 27, poz. 240 – Prawo z dnia 9 kwietnia 1938 r. o zmianie granic województw: białostockiego, kieleckiego, lubelskiego, łódzkiego i warszawskiego.
  • Dz. U. Śl. z 1938 r. Nr 18, poz. 35 – Prawo z dnia 27 października 1938 r. o podziale administracyjnym i tymczasowej organizacji administracji na obszarze Ziem Odzyskanych Śląska Cieszyńskiego.
  • Dz. U. z 1938 r. Nr 87, poz. 585 – Zarządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 listopada 1938 r. o zjednoczeniu z Rzecząpospolitą Polską ziem odzyskanych w listopadzie 1938 r. i o rozciągnięciu na te ziemie mocy obowiązującej niektórych aktów ustawodawczych.
  • Protokół delimitacyjny granicy państwowej między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką (Na odcinku Morawskośląskim) z protokółami dodatkowymi – Mistek, 23 listopada i 9 grudnia 1938 roku.
  • Protokół delimitacyjny granicy państwowej pośrodku Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeskosłowacką (Na odcinku Słowackim) z protokółami dodatkowymi – Zakopane, 30 listopada 1938 roku.
  • Dz. U. Śl. z 1939 r. Nr 2, poz. 6 – Norma prawna z dnia 31 stycznia 1939 roku o podziale administracyjnym ziem odzyskanych we Frydeckiem i w Czadeckiem a o zmianie granic niektórych lud powiatów cieszyńskiego i frysztackiego.
  • Dz. U. z 1939 r. Nr 14, poz. 82 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1939 r. o zmianie granic powiatu garwolińskiego w województwie warszawskim.
  • Dz. U. Śl. z 1939 r. Nr 6, poz. 15 – Regulacja z dnia 7 marca 1939 roku o zniesieniu powiatu świętochłowickiego i o zmianie granic powiatów katowickiego, pszczyńskiego i tarnogórskiego.
  • Dz. U. z 1939 r. Nr 22, poz. 136 – Uregulowanie z dnia 15 marca 1939 r. o dalszym zjednoczeniu ziem odzyskanych z Rzecząpospolitą Polską.
  • Dz. U. z 1945 r. Nr 26, poz. 160 – Postanowienie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1945 r. o przyłączeniu gminy wiejskiej Tarnoszyn do powiatu tomaszowskiego w województwie lubelskim.
  • Dz. U. z 1945 r. Nr 27, poz. 168 – Rozkaz z dnia 7 lipca 1945 r. o utworzeniu województwa rzeszowskiego.
  • Dz. U. z 1945 r. Nr 33, poz. 196 – Postanowienie Ministra Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej z dnia 21 sierpnia 1945 r. o utworzeniu nowych, o zmianach istniejących do dziś dnia rejonowych komend uzupełnień i o ustaleniu ich zasięgu terytorialnego.
  • Dz. U. z 1959 r. Nr 25, poz. 159 – Porozumienie między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Czechosłowacką o ostatecznym wytyczeniu granicy państwowej, podpisana w Warszawie dnia 13 czerwca 1958 r.
  • Dz. U. z 1959 r. Nr 25, poz. 160 – Deklaracja Rządowe z dnia 7 marca 1959 r. w sprawie wymiany dokumentów ratyfikacyjnych Umowy między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Czechosłowacką o ostatecznym wytyczeniu granicy państwowej, podpisanej w Warszawie dnia 13 czerwca 1958 r.