Łatwo rozpoznawalna na całym świecie przywrócenie McDonalda – w tym miejscu w Sankt Petersburgu w Rosji
Makdonaldyzacja – sprawa sądowa stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez net McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.
Tematem mcdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer aktualnie w latach 60. XX wieku. Upiór makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, żwawo rozpowszechniło się w większości krajów. Mcdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i organizacja biurokratyczna. George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ów układ i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, iż macdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, przecież stanowi rozbudowa racjonalizacji, natomiast iż systemy racjonalne zaczęły panować i nie ma od nich ucieczki, tzw.”żelazna klatka”. Założenie makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzer’a w 1983 w książce pt. “Macdonaldyzacja społeczeństwa”. Literat uważał, iż zjawa to dotyczy łącznie, zarówno życia codziennego, politycznego, gdy i kościoła.
Wpływ na szerokie przyjęcie tego systemu wywarł między innymi faktor gospodarczy, alias wielomilionowe zyski. Na początku makdonaldyzacja miała tyczyć się pewnego rodzaju amerykanizacji. Z mcdonaldyzacją wiąże się obecność domów handlowych, tzw. “długie ręce mcdonaldyzacji”. Układ zmakdonaldyzowanego funkcjonowania gastronomicznego pył odnosić się małych w zastępstwie i obrzeży w zamian, nie proszek być nastawiony do elit, przecież właśnie do mas. Układ mcdonaldyzacji jest systemem nadzwyczaj profesjonalnym. W latach 60. stworzono układ lekarski, tzw.mclekarza.
Spis treści
- 1 Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji
- 2 Zalety i wady systemu
- 3 Przyczyny Makdonaldyzacji
- 4 Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja
- 5 Elementy Mcdonaldyzacji
- 6
- 7 Zobacz też
- 8 Linki zewnętrzne
//
Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji
Standardowe karta w restauracji McDonalda dostępne na całym świecie
Globalizacja – japoński Big Mac
- Kalkulacyjność (kwantytatywność) – liczą się cechy kwantytatywne (wartość, forma, liczba czasu potrzebna na uprawianie usługi), ogół zostaje przeliczone. Wielkość staje się równoważna jakości, inaczej dobre jest to co dostajemy w dużej ilości i żwawo. Wiąże się to ze starą zasadą psychologiczną, która mówi, iż kiedy szczyptę dostajemy za na próżno to jest to dobre; następuje pokusa nazwami tj. “podwójne”, “potrójne” czy też za tę samą cenę dostajemy więcej. W systemie ekonomicznym inwestorowi musi się to lecz opłacać. W funkcjonowaniu jednostki kładzie się napór na kiedy najszybsze wykonywanie czynności i biegłość. Od pracowników żąda się trzech cech:
- pracować szybko
- pracować sprawnie
- za niskie pieniądze
Wszystko jest wyliczone i ustalone, a zatrudniony nie winien za wiele sądzić (frapować się).
- Efektywność – to optymalna (szybka) tryb przejścia z jednego punktu do następnego, np. McDrive, dokąd nie liczy się uczestnik przed chwilą obiekt sprawy zaś pracobiorca. Człowiek jest pracownik przez niejaki układ, a forma podmiotu jest wyznaczana efektywnością jego pracy. Ważny jest w tym miejscu ustrój uregulowań formalnych i prawnych. Wysoką skuteczność uzyskuje się w poprzek posłuszeństwo tychże uregulowań. Jest to układ z góry zorganizowany, a placówka traci swoją podmiotowość. Dotyczy to nie dopiero co klientów, natomiast również pracowników.
- Przewidywalność – wsio jest przewidywalne. Wzdłuż i wszerz i wiecznie za te same kapitał dostaniemy ów tenże ciężar i usługę, obojętnie od godziny, azali miejsca geograficznego. W tym systemie nie jest zbawienny kod komputerowy lingwistyczny, wzdłuż i wszerz się w tej kwestii porozumiemy. Ma być on na rzecz nas krzepiący, osadzać się trwałość. Z punktu widzenia kulturowego jest to chociaż wielce niebezpieczne, gdyż człowiek nie zastanawia się powyżej czymś wskutek tego, iż nie musi, bo ogół będzie notorycznie takie same. Organizm socjalny podobnie ma być niezachwiany i dający się przewidzieć, sielski (nul się nie być może przeobrazić), ma być tzw. kulturowa myśl – kula ziemska bez niespodzianek. Nasze behawior w charakterze podmiotu także staje się przewidywalne, w takim razie bez trudności wolno rozpocząć nami fałszować. Charakterystyczna cechą jest to, iż jest to ustrój zmechanizowany i jesteśmy ciągle kontrolowani, obserwuje nas nauki techniczne, organizm. My musimy działać zgodnie z odgórnymi oczekiwaniami. Świat socjalny bazujący jest na przewidywalnych interakcjach międzyludzkich.
- Możliwość manipulacji - właściwość ta wynika z pozostałych. Działalność ludzkie zastąpiono pewną technologią. Człowiek z podmiotu staje się wykonawcą przedmiotu. Nie jest to obsługiwanie kawa na ławę – manipuluje się drogą okrężną, pośrednią. Taki tenże sam organizm działa np. w urzędach, dokąd przekazuje się nam, że jesteśmy w tamtym miejscu mile widziani, lecz równolegle oczekuje się, iż żwawo załatwimy swoją sprawę i zwolnimy obszar na rzecz innych. Wypełniamy czynności podstawowe, bez rozszerzania, właśnie to czego się od nas wymaga, jako że pełnia jest wyliczone i fisza pilnuje dyscypliny (nie możemy funkcjonować za żwawo ani za można, sami nie mamy rozstrzygać o swoich czynnościach, dopiero co ukończyć to, co tuz nuże opracował). Zasoby siły roboczej tu mają być niezwykle przeciętni, a nie wykształceni, bo mogliby rozpocząć czegoś zrobić koniecznym, a mają system prawny przeprowadzać swoje obowiązki podług ustalonej kolejności i w odpowiednich ilościach.
Zalety i wady systemu
Zalety makdonaldyzacji:
- dostępność towarów i usług (cywilizacja konsumpcyjna) – repertuar towarów i usług jest dający się wykorzystać większej liczbie ludzi, przypadkiem w tamtym miejscu wpakować się iks, nie właśnie vip elity
- człowiek niespełna “w tym momencie przypuszczalnie zaspokajać” swoje zachcianki i pilne potrzeby, o każdej porze dnia i nocy (gospodarka 24-godzinna przez 7 dni w tygodniu i 365 dni w roku)
- jednostkę, każdego człowieka traktuje się równie bez względu na rasę, płeć, inherencja społeczną
- możliwość łatwego porównywania gildia i cen towarów przez klientów w konkurencyjnych firmach
- przewidywalność – bezpieczeństwo i trwałość systemu działa uspokajająco na społeczeństwo
- człowiek przypuszczalnie czynić garść, co uprzednio nie byłoby do pomyślenia, np. z ośrodka pomocy przypuszczalnie zaczerpnąć finanse i nabyć sobie np. chleb
- zatrudnianie pracowników o typowych kwalifikacjach wskutek czemu (?) łatwiej rozpowszechniają się nowości technologiczne i organizacyjne
- wytwory jednej kultury swobodnie przenikają do drugiej
Wady makdonaldyzacji:
Taśma z posiłkami – widok ogólny
- ujednolicona postać towarów i usług, np. w supermarketach – szansa wyboru tańszych odpowiedników, zasoby siły roboczej kupują to na co w życiu nie mogliby sobie zezwolić – masowa spożycie zamienników promocyjnych
- sposób spędzania czasu wolnego – ongiś era wakujący mieli przed chwilą bogaci, otóż co zgodność z rzeczywistością odjechać przypuszczalnie ktoś, atoli równolegle siła robocza czynni zawodowo pracują dłużej, wobec tego mają mniej wolnego czasu, choć równocześnie więcej środków i dyspozycja jego wypełnienia, co prowadzi do procesu standaryzacji i masowości spędzania przez ludzi czasu wolnego (gdy, dokąd a żwawo i skutecznie odpocząć)
- pozorne funkcjonowanie uspokajające – ludziom wydaje się, iż mają zapewnione bezpieczeństwo
- ujednolicanie otoczenia – nie dopiero co ludzi zaczyna tyczyć się się podobnie (bez względu na inherencja do rasy, klasy azali płci), tymczasem dodatkowo otoczenie naturalne; układ traktuje wg założonych standardów (nie liczy się co w tamtym miejscu jest, pomimo tego by spełniło normy, np. odpowiednia kaliber ziemniaka azaliż jajka)
Posiłki na taśmie produkcyjnej
- dehumanizacja społeczeństwa – człowiek taktowany jest gdy ekwipunek na taśmie montażowej, nie dochodzi do interakcji, bo nie są one potrzebne, człowiek ma przeprowadzać pewne czynności kiedy automat: sprawnie i żwawo; czynności są nadzwyczajnie wyliczone racja, iż potrzebna jest aktualnie przed chwilą posłuszeństwo dyscypliny, by wykonywane było to, co zostało zaprogramowane i wyliczone; człowiek pracuje dłużej, wtedy będzie proszek mniej czasu na korzystanie z tych towarów
- system ów wpływa niekorzystnie na otoczenie naturalne – jest ustawiony na ogromnie intensywne obróbka zasobów powodujące znaczącą ingerencję w ekosystem
- dehumanizacja jednostki – placówka nie ma znaczenia, liczy się tzw. “typek masowy”
- liczy się wolumen niedaleko akceptowalnym poziomie jakości, w danej kategorii cenowej
- nie liczy się mądrość, właśnie sprawność
Wada i zaleta:
- wytwory kulturowe przenikają się swobodnie nawzajem.
Przyczyny Makdonaldyzacji
Przewidywalność zachowań pracowników i klientów natomiast efektywna obsługa w McDrive
- Pojęcie biurokracji (Maxa Webera) – to zakrojona na szeroką skalę zrzeszenie z hierarchicznie podporządkowanymi sobie elementami. Działa się w tamtym miejscu precyzyjnie określonym sposobem, opartym na przepisach (przewidywalne działalność ludzi, bowiem pracują poniżej nadzorem i podług sformalizowanych ustaleń). Jest to pewna konstrukcja formalna, niejaki oryginał mcdonaldyzacji, gdyż zakłada skuteczność działania, liczy się funkcja cząstkowe, a nie człowiek, zespół wykonuje te zadania zwykle zgodnie z instrukcją, w dokładnie określonej kolejności.
- Ważnym elementem jest racjonalizacja – wszelkie prawa, kodeks mówiące kiedy wyszukać rozumny droga postępowania, optymalne środki do osiągnięcia konkretnego celu (siła robocza otrzymują pewne odkryte mechanizmy-algorytmy postępowania, których nie muszą zabiegać, a właśnie przeprowadzać natychmiast opracowane schematy).
- Każda organizacja biurokratyczna prawdopodobnie mieć przewagę do pewnych wypaczeń (dysfunkcji). Weber twierdził, iż podczas gdy urzędy będą owszem sformalizowane, to prawdopodobnie pojawić się deprawacja. Zakładał również subordynacja liczbom – pewnemu systemowi. Nazwał ów ustrój “żelazną klatką racjonalności”, co miało znaczyć, iż układ biurokratyczny nas zniewala, dehumanizuje, a mieszkańcy staje się ogromnie przewidywalne, oraz człowiek nie będzie w stanie się przestawić prócz tę klatkę.
- System Holokaustu – jest przykładem skrajnej racjonalizacji biurokratycznej i mcdonaldyzacji przekroczonej do granic siła. Do Holokaustu doszło, jak zostaliśmy do tego przygotowani strukturalnie i organizacyjnie (”park jest niezwykły, kiedy likwidujemy chwasty”). Liczył się w owym czasie skuteczny maszyneria unicestwiania i kalkulacyjność (do tego stopnia wolno i w jakim czasie zniszczyć).
- Ritzer prorokował, iż taki “organizm Holokaustu” przypuszczalnie się coraz ongiś w społeczeństwie ponowić, iż nie było to upiór jednolite.
Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja
Szybka obsługa i możność łatwego porównywania cen podobnych produktów w firmach konkurencyjnych
- Najbardziej efektywna konstrukcja organizacyjna, np. stanowisko finansowy, to taka, która ma być najlepsza ze wszystkich – najszybsza. Vip zwrócony jest na kiedy najszybsze obsłużenie petenta, oraz nie jest kładziony ścisk na jakość.
- Kalkulacyjność w racjonalizacji i biurokratyzacji – kładzie się siła na przeliczenie łącznie co jest dozwolone, tak aby skuteczność wszelkich czynności przynieść do liczb, tzw. “biurokratyczna sznurek produkcyjna”. Placówka ma przeprowadzać swoje funkcjonowanie obojętnie kto będzie twór. Nie liczy się stan, jakkolwiek liczba. W tej krokowości prawdopodobnie który pracuje fałszywie, atoli nie ma czegoś takiego gdy uprawianie jakościowe – “dehumanizacja rozliczalności pracy”.
- Zachowanie ma być przewidywalne. Przewidywalność to pokłosie racjonalności i biurokratyzacji, traf przewidywania behawior jednostki (chyba że zachowania są inne to od razu są wyłapywane).
- Manipulowanie – organizacja biurokratyczna panuje ponad ludźmi stosując technologie, które nie wymagają udziału człowieka. Świat biurokratyzowany to Ziemia uprzedmiotowiony, oddział traci swoją podmiotowość. Aktywność jednostki staje się automatyczne, człowiek jest machiną, jest czemuś przypisany, np. instytucji, urzędowi, czemuś co jest odpowiednio zorganizowane i nieomalże steruje działaniem jednostki. Placówka nie szuka innego sposobu działania, bo sugeruje się jej, iż ów wybieg jest najważniejszy. Układ ów produkuje ludzi, którzy zaczynają napełniać funkcje automatu.
Wg Webera formalna racjonalność to nieracjonalna racjonalność, to układ, jaki dehumanizuje człowieka (nadawcę i odbiorcę, pracownika i petenta). Zmakdonaldyzowana obszar kulturowy masowa doprowadziła do odczłowieczenia człowieka. Irracjonalny racjonalizm to “żelazna klatka”. Obywatele wtacza się w nieco, z czego nie ma wyjścia. Weber stworzył tzw. ramy instytucjonalne.
Elementy Mcdonaldyzacji
George Ritzer i Zygmunt Bauman powiedzieli, iż holokaust to przypadek współczesnej racjonalności biurokratycznej i pokłosie współczesnej cywilizacji. Racjonalność świata stworzyła ociupinę, co stało się takim wynaturzeniem. Zagłada pył wszelkie cechy racjonalizacji alias makdonaldyzacji. Już sam człowiek stworzył sobie układ, z którym stał się z technicyzowany. Eksterminacja puder być efektywnym mechanizmem unicestwiania ludzi i jak mówią charakteryzował się kalkulacyjnością – przeliczano, jak bardzo osób należało zmarnować. Cechą holocaustu była również przewidywalność, zupełny sprawa sądowa puder twarz taśmy montażowej – przyjeżdżające i odjeżdżające wagony i samochody. Nielogiczny racjonalizm przekroczył najśmielsze wyobrażenia. Nałogowiec od pewnej struktury biurokratycznej. Holokaust być może się w dziejach współczesnej kultury (poniżej pewnymi względami) powtórzyć.
Galeria Krakowska – środek ognisko handlowego
W 1916 pojawiło się zupa siedlisko handlowe, niezadaszone, a w 1956 powstało w Minnesocie zadaszone siedlisko handlowe. Główny punkt handlowe to obszar, do którego wolno użytkować 4 wyznaczniki makdonaldyzacji: skuteczność, przewidywalność, kalkulacyjność i manipulacyjność. Prócz tego tego, iż jest miejscem handlowym, stało się i miejscem spacerów, spotkań, itp. Rozbiór koncernu Forda doprowadziła do stwierdzenia, iż teraz wytwórnia seryjny jest zmakdonaldyzowany, to tasiemka montażowa, w sąsiedztwie której pracują robotnicy-roboty. Ta taśmowość jest bezbłędnie zorganizowana. Tasiemka montażowa jest przykładem racjonalności formalnej. Angaż człowieka ma być pracą efektywną, skutkiem tego stosunek na wysoką klasę pracowników szybkich i niewykwalifikowanych, którzy montują, ktokolwiek robi ociupinę przewidywalnego. Przewidywalność to ustrój swobodnie sprawdzalny. Mechaniczne wykonywanie pewnych czynności. Człowiek podrzędny taśmie montażowej, maksymalnie manipulowany, kto skazany jest do wykonywania przewidywalnych ograniczonych działań. Wąskie specjalizacje ludzkie inaczej zmuszanie człowieka do rutynowego powtarzania czynności. Tasiemka jest przykładem dehumanizacji, tu liczy się biegłość i szybkie wykonywanie danej czynności.
- George Ritzer, The McDonaldization of Society (ogłoszenie polskie “McDonaldyzacja społeczeństwa”)
Zobacz też
- Mcpraca
Linki zewnętrzne
- Czy “złote łuki” opanują świat